Status Updates From İstanbul'da Bekar Kadın Olmak

Ataerkil cinsiyetçi kültürün kendi yaşamlarında nasıl gerçekleştiğini bilgisine sahip kadınlar, kendilerini koruyabilmek için neyin paylaşılıp neyin paylaşılmayacağına dair taktikler geliştirir.

Dolayısıyla kadına yönelik şiddet sadece devletin görmezden geldiği bir alan olarak değil, kültürel olarak da ataerkil güç ilişkilerinin pratiğinin yaşandığı bir alandır.

Canhıraşça haykırdıkları zaman bile duyulmamaya mahkumlar, çünkü onların varlığını tanımak bile kişisel alana tecavüz ve dolayısıyla kültürel olarak kütsal ilan edilmiş sınırları çiğnemekle bir tutuluyor: Bu da özlü söze götürüyor: Kol kırılır, yen içinde kalır.

Yine de Türkiye'de kadınların özellikle aile içinde yaşadıkları şiddeti dile getirmeleri, şiddeti dillendirebilmeleri oldukça güç görünüyor. Bunun önemli bir sebebi bu anlatıların meşrulaşmış kültürel, hukuksal ve dini aile anlatıları ile uyuşmamasından kaynaklanıyor.

Bununla birlikte kadınların kamusal alanı sınırlı yer, zaman ve davranışlarla kullanmalarına ilişkin beklenti öylesine kanıksanmıştır ki kamusal alanda uygun olmayan zamanda bulunmak ve şiddete maruz kalmak kadının hatası olarak değerlendirilmektedir.

"...biz dünyada özgürce dolaşamayız. Eğer dolaşırsak bilmeliyiz ki bunu bedenimizle ödemek zorunda kalırız. Tehdit budur. Sokakta ne yaptığınızı sormazlar, size tecavüz ederler ve bedeninizi tahrip ederler ki yerinizin neresi olduğunu hatırlayın. Kamusal alanda bulunma hakkınız yoktur."

Kadınlar balkonu evin bir parçası gibi değil, sokak gibi gözlenebilecekleri bir kamusal alanın parçası gibi düşünerek kullanırlar. Dolayısıyla balkona çıkarken ev kıyafetinin üstünü örtmeleri ya da sokak kıyafeti giymeleri, balkona branda germeleri balkonu ev ve sokak arasındaki geçişkenliğin farklı bir örneği haline getirir.

Dolayısıyla sokakta kapı önünde oturarak zaman geçiren, iş yapan, evde pencerede sokağı izleyen kadınların, sokağa masa atıp oturan esnafın, kahve önünde oturan erkeğin gözü bir yandan güvenliği sağlar öte yandan mahallenin ahlak denetimini yapar.

Dolayısıyla sadece bu bakışın baskısını takiben her zaman bir eylemle karşılaşmasalar da bakış bazen çocukluk hatıralarındaki bazen de ailelerinin uyarılarındaki ikincil, aktarılan bilgiyi hayatlarına taşıdıkları eril tahakkümün bir uzantısıdır.

Kadınların yaşadıkları yerin değerlerine göre davranışlarını kontrol etmeleri tek başına bir bakıştan dolayı değil; genel eril tahakkümün bir uzantısı olarak gördükleri ve gündelik hayatlarında sürekli karşılaştıkları bir hatırlatıcı olmasından kaynaklanmaktadır.

Kadınlar yaaşdıkları yerin kültürel ve sınıfsal özelliklerine bağlı olarak farklı düzeylerde çevrenin (mahallenin) baskıcı, dışlayıcı bakışına maruz kaldıklarının farkındadır ve çoğunlukla bu bakışı içselleştirerek hareket ederler.

Devletin gerek yaşlı gerek çocuk bakımını desteklemek konusunda yeterli sosyal yardıım politikalarına sahip olmadığı Türkiye'de aile bireyleri, özellikle kadınlar, dayanışma sağlayabilecekleri mekansal düzenlemelere başvuruyorlar.