giso0’s Reviews > یک کلمه > Status Update

يقين دارد اکثري به روح پيرغلام لعنت خواهند فرستاد که دشمن اسالم و اسلاميان بوده ام، اين غلام به هيچ وجه از آنها شکايت ندارد، ايران و ايرانيان را به آنها گذاشتم و گذشتم، چون عرايضم را نمي فهمند و خيالاتم را درک نمي کنند آنچه مي خواهند بگويند.
..
نزديک است روح خود را تقديم درگاه احديت نموده به فرمان(يا ايتها النفس المطمئنه ارجعي الي ربک) سرافراز آمده از اين عالم فاني بدون تأسف و ندامت اعمال ناشايسته درگذرد. (1306)

وزراء و خيرخواهان دولت نظر به تکاليف واجبه خود دو دست ديگر نيز از صاحبان علم و افکار عاريه نموده شروع به تأسيس قوانين و تنظيمات نمايند. چون قانون را مضر به حال خود مي دانند تا جان در تن دارند اقدام به اين امر نخواهند کرد در اين صورت بايد با همسايگان در يک درجه کم سلوک و رفتار نمود

چون دستورالعمل آنها قانون است که گاهي به اقتضاء وقت مواد آن را تغيير مي دهند و در هر سال طبع و در ميان آحاد و افراد ملت حتي دهقانان و برزگران و عملجات به توسط اوراق اخبار منتشر مي شود به اين جهت تکاليف و حدود عموم اهالي محدود است و اتصالا جلو مي روند. دستورالعمل ايرانيان ضمير منير درباريان است که هر چه به مقتضاي اراده و ميل ايشان باشد صحيح است و الا اجوف.
اين است که همه روزه عقب مي نشينند و

رفع خطرات و چارة اشکالات ايران را به همين دو کلمه مي توان اصلاح کرد که بايد از اعمال گذشته چشم پوشيد و شروع به تأسيس قوانين تازه نمود. از اين راه مي توان احترام و اعتبار سابقه دولت و ملت قديم ايران را در انظار اقوام خارجه و ملل متمدنه و همسايگان مجدداً جلب کرد

غافل بودند از اينکه اختلاف عادات و زبان در ميان اهالي مملکت باعث خصومت فطري بين اهالي و موجب دور افتادن آنها از عالم ترقي و مدنيت، بل موجب ضعف و نابود شدن آن ملت خواهد بود. اگر به نظر دقت، تاريخ گذشتگان را بخوانيم صدق اين قول ظاهر خواهد شد. گذشته از آثار و اخبار قديمه در اين عهد حاضر ضرر اختلاف عادات وابسته را در ميان اهالي مملکت مانند حيدري ونعمتي يا شيخي و متشرع يا ترک و فارس به سهولت مي توان درک کرد

در مشرق زمين اگر کسي زبان خارجه تکلم کند هزار ايراد به او وارد مي آورند. در کتابخانه هاي پاريس و لندن بيش از پنجاه لسان کتب ديده ام.
في يوم جمعه بيستم شهر ذيعقده الحرام در پاريس تحرير شد

(اول فوريه 1871 برابر با 20 ذيقعده 1287 هجري قمری)

در فرنگستان بد گفتن و دشنام دادن و سب کردن آناني را که از دين و آيين فرنگيها خارج هستند ناپسنديده و ممنوع است و با دين و آيين احدي کار ندارند و کسي از کسي نمي پرسد در چه دين و آيين هستي و اين قسم سؤال بسيار عيب است

از سهوهاي اهل مشرق زمين که به آن جهت از عالم ترقي دورتر مانده اند يکي هم اين است که مي گويند دنيا به جهت ديگران است و آخرت براي ما

آن قسم تحصيل در جنب تحصيل علوم صنايع و معاش اهل فرنگستان مثل چراغ است در مقابل آفتاب و مانند قطره است در جنب دريا.
از اشعه علوم فرنگيها ذره اي به ايران تابيده، صنعت طباعت و آبله کوبي و تلغراف و عکس تصوير ايجاد شده که منافع و محسناتش مستغني از بيان اسن

فضل و ادبي که مقتضي حالت اين عصر است هر عاقل با بصيرت مي داند که علوم و صنايع حاضره حاليه است که به واسطة آن ملل بي تربيت فرنگستان در صد سال به آن چنان درجه اوج و ترقي عروج نموده و کل مشرق زمين را محتاج به خود کرده اند