Eren’s Reviews > Orhan Pamuk'u Okumak > Status Update

Romanda ardından koşulan yeni hayat, teknolojik yaşam biçiminin kaçınılmaz sonucu olan yabancılaşma vebasının üs­tesinden gelindiği yeni bir yaşamı simgeler; insanların yeniden çevreleriyle ve kendileriyle bütünleştikleri yeni -özde ise eski­- bir yaşamdır bu.

Pamuk'un romanında sistem, her türlü devrim girişimini içinde öğüterek yok etmektedir; sistemin içinde, sis­teme karşı düşen ideallerle varolmaya çalışmak ve başarılı ol­mak olası değildir. Pamuk, Dr. Narin'li bölümleri gerek kurgu, gerekse imge düzleminde masal öğeleriyle donatır.

devrim, "Yeni Hayat"ta bir ütopyadır. Pamuk, devrimci kahra­manı Rıfkı Hat'a çocuk romanları yazdırır metninde.

Televizyon, romanda kapitalist yaşamın ana imgesi­dir. Pamuk, romanı boyuna televizyon-yaşam eşitliğini vurgu­lamak için çeşitli teknikler kullanır. Kapitalist sistemin bu ka­muoyu yaratma, ideoloji üretme aygıtı, giderek yaşamın ken­disi olur metinde. Televizyon yaşam demektir; "Yeni Hayat"ta televizyonda varolunur.

Anadolu'nun "Batı'dan gelen bir rüzgarın gücüyle savrulup gitti[ğini]" (YH.254) anlat­mıştır. "Bugün biz artık kaybetmişiz (...) Batı bizi yuttu, ezdi geçti. Çorbamıza, şekerimize, donumuza kadar her yerimize gi­rip işimizi bitirdiler , " (YH.270) diye konuşturur Pamuk bir ro­man kişisini.

Dış görünüşüyle ve gele­nek/görenekleriyle köktenci bir değişim geçiren toplumda, "asansör, döviz büfesi, bekleme odası" gibi yeni me­kanlar oluşmakta, insanlar bu yabancı mekanlarda "kendilerini güvenlikte hissedebilmek için" birbirlerine düşmanca bakmaktadırlar.

Pamuk plastik torbayı tüketime yönelik maddesel bir yaşamın leitmotifi olarak kullanır.

Kimi yerde şiddetin kokusu metne somut bağlamda bir 'OPA kokusu olarak yayılır. Dr. Narin'in ajanları, duyanı tedir­gin eden "o dehşet kokuyu" salarlar bir leitmotif gibi; baskı rejimi ve devlet terörü kokar OPA.

"Yeni Hayat"taki toplumsal mozaiğin bir parçası da, kasaba alanlarındaki heykellerle metafor düzle­minde dile getirilen içi boşalmış bir Atatürkçülüktür. Tüketim toplumunun maddeler cangılında oklarını bir bir yitirmekte olan Kemalizmin bu durumu, "kendini içkiye ver­miş meyhane kalabalığına Cumhuriyet'i emanet etmiş olmanın güveniyle gülüms[eyen]" Atatürk fotoğrafında taşla­maya dönüşür.

Romanın ikinci önemli isim simgesi ise, Muhammed'in Türkçe söylenişi olan Mehmet'tir. Mehmet'in, romanda Canan'la yakın ilişkide oluşu ve ulaştığı bilgelik aşaması, onun mistik içerikli ismiyle uyum içindedir.

Romanın göksel içerikli simgesel isimlerinden ikisi de, aşk simgesi Venüs -ya da Zühre- anlamına gelen Nahit ile Boğa burcundaki '7' yıldızdan oluşan takım yıldızın adı olan Sürey­ya'dır.

Pa­muk mor rengi büyük ölçüde Canan'ın ve mistik yaşantının olduğu bölümlerde kullanır. Tasavvufta iç dünya yaşantısının rengidir mor.

Kırmızı, "Yeni Hayat"ın bir diğer kurgu katmanının, somut yaşamın, ya da tasavvuf diliyle konuşursak fani dünyanın rengidir.

Çift katmanlı roman yapısı, renk simgesi düzleminde de vurgulanır. "Geçmişimin ve geleceğimin mor ve kurşuni renkleri"

Metinde en çok kullanılan kutsal sayılar ise '3', '7', '19' ve katlarıdır.

Tasavvufun Bekâbillah makamı da '3' aşamada tamamlanır ve enel Hak sö­züyle noktalanır; 'Allah'ın hakkı üçtür' deyişi buradan yola çıkı­larak söylenmiştir.

Besmele Arapçada '19' harften oluşur. Allah sözcüğü Kuran'da '2698' (19x142) kez yinelenmektedir.

En küçük tek sayı 1 ile en büyük tek sayı '9'un birlikteliği Tanrı tekliğini simgeler.