Kristof Devos's Blog

Winny Ang heeft er een reis opzitten. Wanneer ze aanklopt heeft ze twee treinen genomen, waarin ze, naar buiten turend, het verstedelijkt landschap langzaam zag verdwijnen en plaatsmaken voor weidse vlakten. Het laatste halfuur legde ze af met een deelfiets, dwars door de velden, met minstens vijftien kilogram aan boeken op het rek. Want voor Winny zijn verhalen en atomen de dingen waaruit de wereld is opgebouwd. Een babbel over kunst en illustratie, mens-zijn en inclusie.

In het gesprek bewandelen we voortdurend de grens tussen creativiteit en zorg, als die grens al bestaat. Vaak merken we dat we in het gesprek op dat ene woordje botsen: belonging; je thuisvoelen in de wereld.

In deze podcast komen volgende illustratoren en kunstenaars aan bod: Oliver Jeffers, Sam Winston, Eleni Debo, Shaun Tan, Beatrice Alemagna, Enrika Verbruggen en Yayoi Kusama.

Het bericht #12 Auteur én Kinder- en Jeugdpsychiater Winny Ang verscheen eerst op Kristof Devos.

Voor één keer neem ik zelf plaats in het zeteltje. Eerder zat Julie Delrue hier, en ook Jago Kosolosky, Kathleen Van Den Daele, Bart Moeyaert, Adelin De Craene, Anne-Marie Segers, Siska Goeminne, Sterre Decru en Klaas Verplancke. Het zit goed, het zeteltje, na één jaar Podlood. Misschien zelfs beter dan voorheen.

Deze laatste aflevering van het eerste seizoen is een terugblik. Een stilstaan. Een nadenken over wat Podlood eigenlijk is voor mij. Behalve een idee en een aantal regels, was dit een jaar geleden niets meer dan een hoopvol concept en een doos met opnamemateriaal. Nu het stilaan vorm gekregen heeft, is het fijn om nog even over de schouder te kijken, voor ik in januari met het tweede seizoen van start ga.

Voor deze elfde Podlood kies ik fragmenten – of beter: momenten – die me bijgebleven zijn, die ik graag nog eens wil delen. Voor zowel doorwinterde als nieuwe luisteraars van de podcast. Ik voorzie ze tussendoor van commentaar: beknopt, want het gaat om mijn gasten en om het onderwerp, niet om mij. Ik wil die gasten nogmaals bedanken, om zo genereus inzichten en verhalen te delen met mij en de luisteraars van deze podcast. En ik wil jou bedanken, om te luisteren, om erbij te zijn, om erover te vertellen en na te denken.

Tot gauw!

Het bericht #11 — Een jaar Podlood verscheen eerst op Kristof Devos.

Omdat dit de tiende aflevering van Podlood is, vind ik dat ik ook eens een illustrator mag uitnodigen in m’n atelier. Al vraag ik me luidop af of ‘illustrator’ de lading voldoende dekt voor Klaas Verplancke.

Klaas is een bevlogen verteller en het valt me op hoe genereus hij zijn ervaringen – hoogtepunten en dieptepunten – deelt. Hij heeft er veel uit geleerd en door erover te vertellen kunnen anderen dat ook. Dat is hoe Klaas lesgeeft: vanuit de buik, vanuit ervaring.

We hebben het over Jot en over The New Yorker, twee hoogtepunten in de carrière van Klaas, en over hoe je zowel wat geluk moet hebben als keihard moet doorzetten als artiest. Christoph Niemann komt geregeld om de hoek loeren en Françoise Mouly duwt Klaas bijna de afgrond in om hem tien jaar later bovenop de berg te zetten. Een gesprek over volharding, netwerken en wijsheidstanden.

In deze aflevering hebben we het onder andere over Gregie De Maeyer, Steven Heller, Christoph Niemann, Fam Ekman, Jiri Salamoun, Art Spiegelman, Françoise Mouly, Roland Topor, Tomi Ungerer en Saul Steinberg.

Het bericht #10 — Illustrator Klaas Verplancke verscheen eerst op Kristof Devos.

Wanneer ik haar spreek is Sterre Decru net terug in België, nadat ze een tijdje in Den Haag woonde voor repetities met de Dutch National Opera Academy. Ze zong in een bewerking van Claudio Monteverdi’s opera ‘Il ritorno d’Ulisse in patria’, over de Griekse held Odysseus die na een jarenlange zwerftocht weer thuiskomt.

We hebben het over Klaas Verplancke, met wiens werk Sterre min of meer is grootgebracht, én aan wie ik op een manier schatplichtig ben. Illustratie en muziek blijken erg nauw met elkaar verweven te zijn, dat wordt duidelijk wanneer we de tekeningen van Eric Carle tegen het licht (en het geluid) houden. We bekijken ook de tekeningen van Lieve Baeten, die een en al sfeer en licht ademen.

Verder hebben we het natuurlijk ook over muziek, met Joyce DiDonato en Claron McFadden en laten we Se l’aura spira van Girolamo Frescobaldi horen. Omdat het kan.

Illustratoren die aan bod komen in deze aflevering: Klaas Verplancke, Bert Dombrecht, Eric Carle en Lieve Baeten.

De illustratie van Sterre in het Podlood gastenboek

Het bericht #9 — Mezzosopraan Sterre Decru verscheen eerst op Kristof Devos.

Wanneer ik op acht november ’23 van de Academie naar huis fiets, bedenk ik dat dit een mooi moment in m’n leven is om een podcast te beginnen. Podlood is de eerste naam die me te binnen schiet. Omdat ik er bijna zeker van ben dat deze naam al ingenomen is, parkeer ik mij even bij een picknickbankje, controleer de beschikbaarheid van de naam op m’n smartphone en maak een klein sprongetje wanneer ik merk dat Podlood.be tegen alle verwachtingen in nog vrij is. Ik spring weer op de fiets en schets het logo in m’n hoofd. Thuisgekomen zet ik de schets nog even op papier voor we gaan eten.

Wanneer de kinderen naar bed zijn en Joke nog wat moet doen voor school, leg ik de domeinnaam vast, teken ik het finale logo, maak ik een account op Buzzsprout (een hostingservice voor podcasts) én mail ik een uitnodiging naar mijn eerste twee gasten.

Ik hou van dit soort fietstochtjes.

Het bericht Hoe het begon verscheen eerst op Kristof Devos.

Waneer Siska Goeminne aanbelt zie ik eerst de bos donzige zonnebloemen waarachter ze schuilgaat. Ze brengt een beetje zon mee, zegt ze, op wat anders een hele donkere dag lijkt te worden.

Siska is schrijver en heeft die titel altijd met zowel veel plezier als ernst gedragen, al zorgde dit er soms ook voor dat ze zichzelf uit het oog verloor. ‘Alles van waarde is weerloos’ schreef Lucebert ooit.

In deze aflevering hebben we het over kindertekeningen en over hoe Siska bij het schrijven van ‘Het hart van het meisje’ begreep dat ze over zichzelf schreef en zo ongewild in een diepe val terechtkwam. Haar lichaam protesteerde en wilde alleen nog liggen. Het was het begin van een donkere periode waaruit Siska stilaan overeind krabbelt met een nieuw boek, dat ze niet toevallig samen met haar man en haar hartsvriendin maakte.

We eindigen in de Leiestreek met Emile Claus, die lumineus de geboortestreek van Siska in het licht zet. Ik ben haar dankbaar, omdat ze ondanks haar angst om te spreken dit aandurfde, omdat ze een urenlange file uitzat om naar mijn atelier te komen, omdat ze de gans liet oversteken.

Illustratoren en kunstenaars die aan bod komen in deze aflevering: Alain Verster, Sonne, Shaun Tan, Staf Roels, Kevin Sezgin, Frank Daenen, Tim Van den Abeele, Eva Hilhorst, Sebastiaan Van Doninck, Merel Eyckerman, Suzan ’T Hooft, Trui Chielens, Judith Vanistendael, Yvonne Jagtenberg, Sarah Verroken, Wim Opbrouck, Annemie Berebrouckx, Anne Westerduin, Rudi Bogaerts, Riske Lemmens, Lieve Baeten, Jan De Kinder, Emile Claus.

De illustratie van Siska in het Podlood gastenboek

Het bericht #8 — Schrijver Siska Goeminne verscheen eerst op Kristof Devos.

Klara-presentatrice Anne-Marie Segers komt m’n atelier binnen alsof ze niet net drie kwartier door de regen heeft gereden en een reeks vaag aangeduide omleidingen heeft moeten volgen om tot hier te geraken. Ze lijkt de zon mee te brengen. En wafeltjes.

Anne-Marie houdt van voorlezen en van voorgelezen worden. Jaren geleden was ze een van de drijvende krachten achter Les Liseuses Fabuleuses, een voorleescollectief dat z’n kiem vond in La Lectrice, een film van Michel Deville uit 1988 met Miou-Miou in de hoofdrol. Ze hield literaire salons, las voor bij mensen thuis en organiseerde koffiewandelingen waarbij een bijzonder kinderboek de hoofdrol kreeg.

Verder hebben we het over Celadon, haar opvallende solo-debuut dat zorgde voor een nieuwe ontmoeting met haar broer Bart. We spreken ook over haar drang naar schoonheid in het leven en over hoe haar liefde voor kunst en muziek samenvalt in haar vriendschap met schilder Victor Ramirez.

Kunstenaar Sam Dillemans zei ooit: “Je moet niet mee zijn met de tijd, je moet mee zijn met de poëzie.” Anne-Marie is mee met de poëzie.

Illustratoren en kunstenaars die aan bod komen in deze aflevering: Paul Verrept, Bart Segers, Victor Ramirez.

De illustratie van Anne-Marie in het Podlood gastenboek

Het bericht #7 — Klara-presentatrice Anne-Marie Segers verscheen eerst op Kristof Devos.

Toen ik besliste om een podcast te maken wou ik het meteen goed doen, met het juiste materiaal. Als een gast jou een goed gesprek cadeau geeft, dan kan je er maar beter voor zorgen dat het op een gedegen manier wordt opgenomen.

Ik wou computers of smartphones vermijden bij de opnames: schermen leiden af en verstoren zo de dynamiek van een goed gesprek. Vanuit die optiek koos ik voor de volgende setup:

Zoom PodTrak P4: een toestel dat op vier sporen kan opnemen (ik gebruik er gewoonlijk twee) en waarvan ik de uitvoer ook kan gebruiken bij live-afleveringen van Podlood.MojoGear Mini EVO: een compacte powerbank die de PodTrak P4 van stroom voorziet.OM System LS-P5: mijn trouwe dictafoon (die ik veel liever gebruik dan een dictafoon-app), die tevens dienst kan doen als field recorder én waarvan ik de line-in gebruik om te verbinden met de line-out van de Zoom PodTrak P4. Op deze manier maak ik bij elke opname een backup-recording. Mocht er iets mislopen met de PodTrak, dan heb ik nog altijd deze opname om op terug te vallen.Twee AKG K52 studio hoofdtelefoons.Twee Rode Podmic XLR cardioïde microfoons, tijdens de opnames voorzien van een popfilter.De montage van de audio doe ik tenslotte op een Mac met Garageband.

Het bericht Hoe wordt de Podlood podcast opgenomen? verscheen eerst op Kristof Devos.

Op het einde van elke aflevering geef ik mijn gast het Podloodbrood cadeau, een traag gerezen brood met lokaal geteelde tarwe volgens mijn eigen recept. Het is een brood met een krokante korst en een dens, ietwat romig kruim, wat leidt tot een volle smaakbeleving.

Ik maak het brood met verse gist, dat ik verder volgens hetzelfde procédé als een zuurdesembrood laat ontwikkelen. Hieronder deel ik met plezier het recept.

Ingrediënten300 g water op kamertemperatuur150 g Camp-Rémy door Boer Steven (Meetjeslandse volkoren bloem uit de polders met een hoog eiwitgehalte)250 g Blomme door Boer Steven (Meetjeslandse witte bloem uit de polders met een hoog eiwitgehalte)13 g verse gist13 g zonnebloemolie9 g zout37 g water op lichaamstemperatuurEen handvol pitten naar keuze4 à 5 ijsblokjesOptioneel: een zuchtje cacaoWerkwijzeMeng rond zeven uur ’s avonds de Camps-Rémy en Blomme grondig door elkaar met een vork in een ruime kom. Meng er vervolgens de pitten door.Meng er 300 g water doorheen met je vingers als garde.Dek de kom af en laat een uur staan (autolyse).Los de verse gist op in het lauwwarme water met een vork.Voeg het gistmengsel, samen met de zonnebloemolie toe aan het deeg.Kneed het deeg gedurende tien minuten intensief op een licht met water bestoven plank. Wees niet mild voor het deeg; doe misschien alsof het iemand is die je niet zo leuk vindt, wanneer je het bewerkt. Dat helpt.Wanneer tijdens het kneden de olie en het gistmengsel helemaal in het deeg zijn gedrongen voeg je in kleine hoeveelheden het zout toe, dat je verder in het deeg kneedt.Dek na het kneden de kom goed af (met een licht vochtige handdoek, vershoudfolie of beide) en zet deze in de koelkast voor de nacht.Haal om zes uur ’s morgens het deeg uit en leg het op de broodplank. Vorm het tot een bol met behulp van een deegsteker, bestrijk met een snufje Camps-Rémy en dek losjes af met vershoudfolie.Plaats een Dutch Oven in de oven en verwarm deze voor op 220 °C.Laat het deeg 45 minuten rusten.Bol het opnieuw op, snij het in naar believen (ik maak rondom rond kleine insnijdingen met een scheermes, zodat de bovenkant niet barst, want daarop komt het Podlood-logo) en plaats het op een velletje bakpapier in de Dutch Oven, samen met de ijsblokjes.Sluit het deksel van de Dutch Oven en plaats deze opnieuw in de volledig verwarmde oven voor 22 minuten.Haal het deksel van de pot en controleer of het brood mooi gerezen is. Bak nog 25 à 26 minuten verder zonder deksel.Haal het brood uit de oven en laat het afkoelen. Optioneel: je kan ook de oven uitschakelen en het brood er nog een kwartiertje (zonder Dutch Oven) inleggen met de ovendeur op een kiertje, zo wordt het nog krokanter.Na het afkoelen bestuif ik het brood met cacao, bovenop het plexi logo van Podlood dat ik met een lasercutter heb uitgesneden. Je kan het natuurlijk ook gewoon zonder logo doen.Eet smakelijk!

Het bericht Het Podloodbrood verscheen eerst op Kristof Devos.

Adelin De Craene is de beste leraar die ik nooit heb gehad. Hij is beeldhouwer en kunstleerkracht op rust. En mens, vooral mens. Bijna was hij niet gekomen naar Podlood, want hij vond zichzelf een maatje te klein. Dit is Adelin ten voeten uit. Al zijn hele leven buigt hij zich over de aarde en staat hij er nog steeds met beide voeten op: integer, schuchter, bescheiden.

Als jonge kunststudent stond Adelin ooit oog in oog met Nel, dé Nel. Hij schilderde Jotie ’t Hoofd. Hij maakte een beeld van Roger Raveel, dat slechts enkele maanden voor zijn dood voltooid werd. Ons gesprek is bijna een wandeling doorheen de kunstgeschiedenis. Misschien lijkt het alsof we ver buiten de lijntjes van ons vertrekpunt – illustratie – kleuren, maar zo goed als elke kunstenaar uit deze aflevering heeft de weg geplaveid voor wat illustratie vandaag is.

We hebben het over Bonnard, een van de eerste kunstenaars die ook illustrator was, over Brancusi, wiens zoektocht naar de essentie leidde tot een abstractiedenken dat vandaag diep met de illustratiewereld verweven is. We hebben het over klei, over aftasten, over het doorgeven van het mens-zijn als kunstleerkracht en over tijd en stilte.

Ik nodig je uit om deze nieuwe aflevering van Podlood te beluisteren in het donker, onder een warm deken. Dat is hoe Adelin lang geleden luisterde naar Openbaar Kunstbezit en zo stilletjes mens werd.

Kunstenaars die in deze aflevering aan bod komen: Pierre Bonnard, Rik Wouters, Constantin Brâncuși, Roger Raveel.

De illustratie van Adelin in het Podlood gastenboek

Het bericht #06 — Beeldhouwer Adelin De Craene verscheen eerst op Kristof Devos.