Maral

“‏در جامعه‌ای که حکومتش توتالیتر است، آدم ناچار است با قدرت ارتباط مستقیم داشته باشد؛ راه گریزی وجود ندارد. به همین دلیل سیاست هرگز انتزاعی نمی‌شود.به صورت نیرویی خشن، بی‌رحم و آشکار باقی می‌ماند که تمام چند و چون زندگی ما را تعیین می‌کند:چه بخوریم، چطور زندگی کنیم و کجا کار کنیم. ‏چنین حکومتی مثل یک مرض، طاعون، یک بیماری همه‌گیر، هیچ‌کس را مستثنی نمی‌کند. تناقض در اینجاست که این دقیقاً همان روشی است که دولت توتالیتر با آن دشمنان را می‌پروراند: شهروندان سیاسی‌شده. انقلاب مخملی فقط حاصل کار سیاستمداران سطح بالا نیست، بیش از آن، حاصل آگاهی شهروندان معمولی است که آلوده‌ی سیاست شده اند.
-کمونیسم رفت ما ماندیم و حتی خندیدیم”
― Slavenka Drakulić, How We Survived Communism and Even Laughed