Status Updates From Was ist Aufklärung? Thesen ...

مسائلی مانند حقیقت، انسانیت، مداراگری و رهایی یهودیان، به حوزه ی مباحث روشن نگری تعلق دارند. شیوه شناخت، پرسش از ماهیت چیزها است. روشن نگران جنبش مخالف را شوریده رایی نام دادند. بمعنی خود را به تصورات تیره و تار و آشفته و احساس های نا روشن و نیروی خیالپردازی سپردن، تابع آنها بودن و وانهادن خویش به آنها و ملهمات خود را وحیانی و آسمانی دانستن. (ص. ۱۱۰)

بیشتر آدمیان از مبارزه ی بی وقفه با فقر چندان فرسوده و خسته اند که از دست زدن به نبردی تازه با خطا و خام داوری که بسی سخت تر نیز هست روی گردانند. و بسیار خشنود می شوند اگر کسی بار سنگین اندیشیدن را از دوششان بردارد و بجای آنها بیندیشد و مقام قیمشان را بر عهده گیرد. و اگر نیاز برتری پیداکند با ایمان کامل پناه می برد به قواعد و احکام از پیش ساخته که حکومت و کلیسا برای چنین مواردی آماده و مهیا دارند. (ص. ۹۳)

تنها نیروی جنباننده و حرکت بخش در جهانِ محسوس انگیزه ها هستند. اگر حقیقت تاکنون آن چنان که باید ظفرمند نبوده گناه عقل نیست، بلکه گناه دل است که در به روی حقیقت فروبسته است، گناه انگیزه هاست که برای حقیقت کاری نکرده اند. (ص. ۹۱) [فریدریش شیلر]

سرچشمه و غایت قانون اساسی در جامعه ی مدنی محبت و عدالت است و نه سودپرستی و خودبینی. (ص. ۸۷)

ممکن است روشن نگری نزد حاکمان کاستی و نزد مردم افزایش پذیرد. چنین وضعی به ناچار مردم را علیه روابط حقوقی بر می آشوباند و قانون اساسی را ساقط می کند، بدون آنکه مردم پختگی لازم را برای بهره مندی از آزادی مدنی کسب کرده باشند. این را افول و سقوط حکومت ها خوانده و ملت هایی را که از دولت خود سلب اعتماد کرده اند، بدون آنکه بتوانند دولتی بهتر را جایگزین آن سازند، به نابودی می کشاند و زیر سلطه ی ملتی دیگر در می آورد. (ص. 82)

می باید بین انقلاب مردم و انقلابی که مردم ابزار به انجام رساندن آن اند فرق گذاشت. ممکن است مردم از روی نادانی و خام باوری و بسا که به زیان خود دست به انقلاب بزنند. در چنین موردی نمی توان گفت مردم انقلاب کردند، بلکه بهتر است گفته شود مردم خود را ابزار دست در به انجام رساندن انقلاب کردند. (ص. 79) [یوهان بنیامین ارهارد]

شاهان ضعیف فقط در حلقه ی چاکران و چاپلوسان خویش می درخشند و همین که دستِ مرگچ افسر شاهی از سرشان برگیرد آیندگان نامشان را به خواری خواهند برد. (ص. ۵۵) [آندرِآس ریم]

آدمیان اگر به عمد وادار نشوند در خام عقلی بمانند، اندک-اندک خود را از آن بیرون می کشند. (ص. ۲۶) [ امانوئل کانت]

هم عهد شدن بر سر قانون اساسیِ مذهبیِ پایداری که کسی هرگز نتواند در آن تردید روا بدارد، حتی اگر چنین توافقی فقط به دوران زندگی یک انسان محدود باشد، یکسره ممنوع است‌؛ زیرا که انسانیت را از پیشرفت باز می دارد. آدمی می تواند روشن نگری اش را در باب آنچه می باید از آن آگاهی داشته باشد به تاخیر اندازد؛ اما صرف نظر کردن از روشن نگری برای خود و به ویژه برای نسل های آتی، تجاوز به حقوق مقدس بشری است. (ص. ۲۴) [امانوئل کانت]

هر اندازه که موقعیت اجتماعی مردمانی از راه تلاش ها و آفرینندگیِ هنری شان، با غایت هستی آدمی همسازتر و هماهنگ تر شود به رتبه ی بالاتری از تمدن دست می یابد. (ص. ۹)

فرهیختگی تجزیه پذیر است به فرهنگ و روشن نگری. (ص. ۹)

به طور کلی زبان یک مردم بهترین نشانه ی فرهیختگی آنهاست هم نشانه ی فرهنگ ایشان است و هم روشن نگری آنان، چه از جهت گستردگی و چه از جهت توانمندی. (ص. ۱۱)