Status Updates From فرهنگ اندیشه‌های سیاسی

ماتریالیسم دیالکتیکی انگلس:
برخلاف ماتریالیسم تاریخی مارکس، نظریه انگلس را نمی‌توان خدمت بزرگی به فلسفه دانست.
رویکرد انگلس بر "طبیعتِ خود نقضگر فرایندها" تاکید داشت و حرکت دیالکتیکی القا کننده پیشرفت از طریق تضاد میان نیروهای متضاد بود.
این بازگشت به بازسازی متافیزیکی هگلی تاریخ جهان، ماتریالیسم دیالکتیکی نام گرفت و تنها کاری که انگلس کرد "ماده" را جایگزین "روح" به عنوان گوهر هستی‌شناختی نهفته در زیر حرکت، قرار داد.

ماتریالیسم تاریخی مارکس:
مطابق نظر مارکس برای ارتقاء طبیعت اجتماعی باید اجتماع تغییر کند. انسان اجتماعی در جامعه "سوسیال" به طبیعت اجتماعی خود میرسد.
عنصر "تاریخی" در ماتریالیسم تاریخی نهفته در واقعیتی بود که مارکس آن را "بورژوائی" میخواند و عنصر "ماتریالیسم" هم نهفته در نسبت دادن درجه بالاتری از واقعیت به "روابط تولید" بیش از آنی که هگل و دیگر فیلسوفان ایده آلیست آلمانی به آن نسبت می دادند.

برنشتاین، نظریه پرداز تجدیدنظرطلبی در حزب سوسیال دموکرات آلمان: حزب می‌بایست علنا بپذیرد که حزبی اصلاح طلب است و نه انقلابی و نیتش اکنون دموکراتیک است و نه سوسیالیستی، که مطالبه غایی آن است. در غیر این‌صورت حزب سرنوشت غمباری پیدا می کند. "هدف نهایی هر چه باشد برای من هیچ مهم نیست و در عوض خود جنبش همه چیز است"
وی نظریه و عمل را روبه‌روی هم قرار داد و در این رویارویی نظریه را آنقدر پایین آورد تا با عمل سازگار شود.

۳ روایت اصلی از مارکسیسم:
۱.سوسیال دموکرات: تفسیر اولیه و نزدیکترین روایت از لحاظ زمانی به مارکس، برمبنای اعتقاد به ماتریالیسم تاریخی و ضرورت اجتماعی، بیشتر طرفدار اصلاح و حرکت آرام بودند تا انقلاب.
۲.بلشویستی-لنینیستی: ملغمه‌ی کمونیسم شوروی، شروع با لنین و نابودی با استالین!
۳.اگزیستانسیالیستی: تحت تاثیر نوشته‌های اولیه‌ی مارکس، تقلیل به نظریه "از خودبیگانگی" و تبدیل مارکسیسم به فلسفه اخلاقی (سارتر و مرلوپونتی)

سوسیالیسم بیان اعتقاد به توانایی توده‌های انسانی برای غلبه بر ازخودبیگانگی یا بیگانگی از ذات طبیعی خویش است.
هدف غایی سوسیالیسم، معیاری که با آن نظام های مدعی سوسیالیستی بودن به درستی سنجیده می‌شوند، بنابه کلام مارکس در "مانیفست":
خلق اجتماعی است که در آن پرورش و پیشرفت آزادانه‌ی هر فرد شرط پرورش و پیشرفت آزادانه همگان است.

سوسیالیسم در مقام یک جنبش سیاسی مدرن دردهه‌های آغازین و میانی قرن نوزدهم سربرآورد اما در مقام یک اندیشه می توان رد آن را در زمان های بسیار دور تر در اسطوره فلسفه و الهیات پیدا کرد سوسیالیسم در ساده‌ترین معنایش باور به این است که همه تولید کنندگان باید سه مساوی از حاصل کار مشترک ببرند اما در سطح عمیق تر سوسیالیسم چیزی بیش از یک فرمول اقتصادی صرف است وحتی چیزی بیش از تجویز عدالت.

اصطلاح لنینیسم در دوران لنین در شوروی مصطلح نبود چون لنین چنین چیزی را تحمل نمی‌کرد چون مدعی بود که آموز‌ه‌ی او همان مارکسیسم است.
استالین ابتدا کیش لنینیستی را صورت بندی کرد و بعد ارکان ایمان آن را تدوین کرد به دنبال آن پس از آنکه حکم داد لنینیسم، "مارکسیسم عصر امپریالیسم" است ضروری دید که پیوندی میان آن و مارکس هم برقرار کند. بدین ترتیب اصطلاح "مارکسیسم-لنینیسم" برای مجموعه عقاید "استالین" به کار گرفته شد.

ایدئولوژی کمونیسم شوروی در یک نقطه حسابش را با برنامه‌های فرانسوی و آلمانی جدا میکرد:
شرط ضروری این انقلاب اجتماعی، "دیکتاتوری پرولتاریا" یعنی قبضه‌ی قدرت سیاسی توسط پرولتاریا، که قادرش می‌سازد همه‌ی مقاومت‌های استثمارگران را درهم بشکند..

سیاست توتالیتری:
۱.یک ایدئولوژی رسمی منحصر به فرد و جامع‌الدعا مبتنی بر رد رادیکالی برخی جنبه‌های گذشته و ادعاهای هزاره‌ای برای آینده.
۲.جنبش توده‌ای متمرکز که مدعی برابری بی‌طبقه اما سازمان یافته به صورت حزب واحدِ انحصاریِ سلسله‌مراتبیِ تحت رهبری اقتدارگرا است.
۳.کنترل کامل وسایل ارتباطی و قوای قهریه.
۴.هدایت بروکراتیک اقتصاد و روابط اجتماعی از طریق کنترل دولتی یا اجتماعی کردن.

توتالیتریسم:
پیش از هرچیز این رژیمها حق حیات برای احزاب و گروه‌های سیاسی رقیب قائل نیستند و به آزادی فردی نیز اعتقادی ندارند.
در توتالیتریسم حکومت در انحصار مطلق یک حزب، یک دارودسته سیاسی یا یک "رهبر" است. این حاکمان برتر که به خود آرایه‌ی خطاناپذیری میبندند خواستار نوعی ستایش شبه مذهبی از سوی توده‌ها هستند، حزب یا "رهبر" همیشه برحق است...

حقوق لیبرالی:
۱.حقوق اجتماعی:
حق برخورداری از آموزش
حق انتخاب شغل
حق انتخاب شریک زندگی
حق استخدام با حقوق مکفی
حق برخورداری از حداقل استاندارد زندگی، چه شاغل چه بیکار
حق داشتن حریم خصوصی
۲.حقوق سیاسی:
حق بیان و نشر عقاید
حق تشکیل انجمن‌ها و اجتماعات
حق محاکمه شدن و دفاع از خود در دادگاه‌هایی که تحت فشار سیاسی نباشند.
حق شرکت در انتخابات آزاد

تازه در نیمه دوم قرن۱۸ بود که نویسندگان سیاسی شروع به سخن گفتن از سه حقی کردند که از آن زمان به بعد موضوع دائمی بحث و جدل‌ها بود: حق رای دادن، حق برپایی اجتماعات، آزادی مطبوعات.
در قرن ۲۱ هیچکدام از این سه حق اولیه در حکومت ایران رعایت نمیشود!

هابز و لاک هردو مفروضاتشان فردگرایانه بود اما نتیجه‌گیری لاک برخلاف هابز و آشکارا بیش از هر متفکر دیگری لیبرالی بود:
۱. دفاع از آزادی مذهبی ۲. دفاع از حکومت محدود.
اگرچه لاک بیش از "مونتسکیو" دموکرات نبود اما این آموزه که "دموکراسی برای آزادی خطرناک است" از عقاید مونتسکیو میباشد نه لاک و نیز این آموزه که "آزادی باید محدود و منحصر به عده‌ی خاصی باشد".

"جان لاک" در کتاب "نامه‌ای در باب تساهل" مستحکمترین استدلال‌ها را به نفع آزادی مذهبی بیان نمود: حاکم مدنی هیچ اقتدار و مرجعیتی از خدا یا انسان نگرفته است که از کسی بخواهد که به ایمانی مقر شود.. جلوی هیچ عملی را نمیتوان گرفت صرفا به این دلیل که نوعی توهین به خداست، بی تردید آنچه توهین به خداست گناه‌ است، اما مجازات گناه به دست بشر نیست.

بخشی از اسطوره‌ی دولت مدرن این است که "مشروطه" است و بخشی دیگر "دموکراتیک"
"مارتین لوترِ" کشیش از اولین کسانی بود که به آزادی فردی پرداخت تا جایی که جوامع به این رسیدند که "رواداری عادلانه است"
"اسپینوزا" بر حق انسان برای استدلال و تفکر آزادانه در هر باب تاکید کرد و گفت که حاکم و فرمانفرا اگر بر اتباعش دستور دهد که چه چیزی درست است یا غلط، به این حق تجاوز کرده است.

واژه یونانی "آن-آرکی": غیاب اقتدار یا حکومت، آنارشی: جامعه‌ای بی‌دولت
آنارشیسم، فلسفه‌ای اجتماعی و سیاسی است بر مبنای آزادی فردی.
زنون: قوانین باید لغو شوند چون فضیلت و اخلاق تنها در آزادی کامل است که بدست می‌آید.
باکونین: آزادی بدون سوسیالیسم یعنی بی‌عدالتی و سوسیالیسم بدون آزادی یعنی بندگی و سبعیت.
"روانشناسی مدرن" و "تعلیم و تربیت مدرن" با اصل خودآموزی و خودچیرگی جایگاه کانونی کودک، پیامدهای آنارشیستی شاخصی دارند.

"قانون سالاری" یعنی محدود کردن قدرت حاکمان بر مبنای قانون مردمی (قانون اساسی)
نمیتوان گفت اگر کشوری قانون اساسی دارد لزوما پایبند به اندیشه‌ی قانون سالاری است.
حکومت با "قانون اساسی" است که خلق میشود و به آن قدرت داده میشود(از جانب مردم)
مقامات حکومتی میتوانند قوانین نهاده‌ای وضع کنند اما باید تابع قانون اساسی باشند.
دو عنصر بنیادین قانون سالاری:حدود قانونی گذاشتن بر قدرت خودسر و مسئولیت سیاسی کامل حکومت در قبال مردم

عبارت "اراده‌ی عمومی" بی هیچ شبهه از آن یک شخص است: ژان ژاک روسو.
روسو میگفت:
فقط صدای مردم است که بیانگر صدای خدا و اراده‌ی عمومی است.
ما تا زمانی که شهروند هستیم، انسان نخواهیم بود!
بدترین شرور اجتماعی= نابرابری نهادی.
اراده عمومی همان اراده علیه نابرابری است و بدون عدالت آزادی بی معناست.
قرارداد اجتماعی صحیح:نباید ثروتمندان ثروتمندتر و فقیران فقیرتر شوند و اراده‌عمومی باید توان ابراز در برابر حاکمان را داشته باشد

ایدئولوژی
رویکرد جامعه شناختی:
انگلس و مارکس: استفاده شیادانه از استدلال برای توجیه طبقه حاکم، آگاهی کاذب، "انحراف اجتماعی اندیشه‌ها"
ایدئولوژی، اسطوره یا فرمول سیاسی جهت دوام بخشیدن به امور
رویکرد روانشناختی:
فروید: اروس و تاناتوس در تضاد با جامعه و فرهنگند، هر فردی عملا خصم فرهنگ است،اندیشه‌های دینی مهمترین بخش فرهنگ. برداشت دینی توهمند برای کنترل غریزه ضدفرهنگ فرد.ایدئولوژی برای رفاه روانی و تداوم فرهنگ ضروری است.

دموکراسی: واژه‌ای یونانی به معنای "حکومت مردم"
یونان باستان:
هرودوت: سه نوع فرمانروایی (پادشاهی، الیگارشی، دموکراسی)
افلاطون: بهترین ضامن آزادی در پادشاهی است، فردی که به قانون احترام بگذارد
ارسطو: بهترین ویژگیهای دموکراسی و الیگارشی (پولیتی یا حکومت مشروطه)
انقلاب فرانسه:
هابز: دولت برای دفاع از جان انسانها جعل شد (پادشاهی)
لاک: حکومت بر مبنای قرارداد اجتماعی، تفکیک قوا
روسو: اراده عمومی،شهروندی(آگاهی از حقوق مشترک)

معنای لغوی انقلاب: ۱.تغییر بر اثر حرکت ۲.حرکتی که به نقطه آغازش بازگردد.
قرن۱۷: انقلاب انگلستان با تبدیل شدن به مشروطه سلطنتی (حکومت نوین)
قرن۱۸: انقلاب فرانسه، اضافه شدن "خشونت" و نقض قانون بر مبنای "حق مخالفت" جان لاک، دوره وحشت، ترمیدور و رستوراسیون (جامعه نوین)
قرن۲۰: انقلاب روسیه، برمبنای نظریه‌ مارکس، انقلاب اجتماعی (سیاسی، فرهنگی، جهانی)، افول مفهوم انقلاب
امروزه تبدیل "انقلاب" به مفهوم "جنگ درون جامعه‌ای".