Status Updates From I po związku. Jak przeżyć i...

dziecko mądrze prowadzone przez rodziców – okazujących potomstwu miłość, troskę, uważnych na jego potrzeby, ale też stawiających mu granice – uczy się, że nie wszystko jest o nim i powoli wychodzi z egocentrycznego, czyli dziecięcego punktu widzenia.
Na dorosłość można spojrzeć jako na umiejętność wyjścia z siebie – czyli z egocentrycznego punktu widzenia – i zrozumienie, że nie wszystko jest o mnie.

Dorośli ludzie mówią wprost o tym, czego oczekują, co im się podoba, co ich złości, czego się boją. Bo gdy do wiary w czytanie w myślach dodamy jeszcze złudzenie, któremu ulega wielu z nas, to mamy przepis na związkowe fiasko. Mam na myśli złudzenie konsensusu – fałszywe przekonanie, że bliskie nam osoby podzielają nasze wartości, poglądy, oczekiwania.

Jeżeli będziemy wchodzić w nową relację na głodzie miłości, uwagi, dowartościowania, samotności, z nadzieją, że druga osoba wypełni nasze braki, to raczej źle skończymy.
– To chyba jak wycieczka do sklepu spożywczego na głodniaka, co? Planowaliśmy się zdrowo odżywiać, a tymczasem wrzucamy do koszyka niezdrowe przekąski, które błyskawicznie zaspokoją nasz głód, ale nie będą pożywne na dłuższą metę.

Można powiedzieć, że żyjemy od kryzysu do kryzysu i umiejętne zarządzanie nimi – a nie przeczekiwanie ich lub udawanie, że ich nie ma – prawdziwie nas rozwija. A więc daje też, ostatecznie, satysfakcję, która bierze się z wysiłku włożonego w przezwyciężenie trudu. Gdy wszystko idzie nam prosto jak po maśle, przestajemy to doceniać.

Bartłomiej Dobroczyński: „kryzys jest stałą i nieusuwalną częścią naszej kondycji, tylko to ukrywamy, sami przed sobą”.

Relacje, które wykazują otwartość na zmiany i potrafią się dostosować do nowych realiów, kwitną. Te, które stoją w miejscu, nieuchronnie spotka selekcja naturalna: zwiędną, zmarnieją, rozpadną się.

Dziś jesteśmy dorośli i wolni. Nie musimy dłużej odgrywać scenariuszy napisanych nam przez innych. Nie musimy nikogo ratować kosztem siebie. Nie musimy się nadużywać. Nie musimy żebrać o miłość, czułość, opiekę, uwagę. Możemy wybierać relacje, w których druga osoba chce nam to dać i umie nam to dać.

I po doświadczeniu w dzieciństwie relacji z osobami niedostępnymi, unikającymi odpowiedzialności, niezaradnymi, przekraczającymi nasze granice, często odtwarzamy te relacje w dorosłości. Mimo że rany z dzieciństwa bolą, podświadomie ciągnie nas do osób, które znów nam je zadadzą. I tak dziecko osoby narcystycznej wiąże się często z narcyzem. Dziecko osoby niedostępnej emocjonalnie – z niedostępną emocjonalnie...

Możemy uruchomić mózg racjonalny i powiedzieć:
– Nie zasłużyłam na to, żeby mnie zdradzać, ale cóż, związałam się z osobą, dla której lojalność nie była priorytetem, więc mogłam liczyć się z tym, że zdrada kiedyś może nastąpić.
– Decydując się na związek z osobą niedostępną emocjonalnie, mogłem być świadomy, że nie stworzymy relacji opartej na bliskości emocjonalnej.

Esther Perel: poczucie winy jest empatyczną, relacyjną odpowiedzią spowodowaną cierpieniem, na jakie naraziło się drugiego człowieka, podczas gdy wstyd to stan zaabsorbowania samym sobą.

Drugim kierunkiem zmniejszenia dysonansu poznawczego jest przyznanie: przede wszystkim przed samym sobą, że popełniliśmy błąd. I chcemy ten błąd naprawić. Nazywam to Winą Naprawczą. Dyskomfort, który czujemy, uznawszy, że zachowaliśmy się nieodpowiednio, mobilizuje nas do zmiany, pracy nad sobą, wyjścia ze szkodliwych schematów. Kiedy uświadomimy sobie swoje wpadki, ruszamy na misję zadośćuczynienia.

My, współcześni, sięgamy po podobne racjonalizacje:
- Może i nie powinienem wdawać się w tamten romans, ale narzeczona też na bank coś miała na na boku. Nie mam sobie nic do zarzucenia.
I chociaż samousprawiedliwianie przynosi nam ulgę i umacnia poczucie, że z nami wszystko w porządku, a co złe, to inni, jest to mechanizm zniekształcający rzeczywistość.

Czasem to intuicja, czasem nasza przyjaciółka, która słuchając naszych miłosnych historii, wysyła sygnały ostrzegawcze.
– Czy czujesz się przez niego widziana, słyszana? Możesz być sobą? Czy po spotkaniach z nim czujesz się lepiej czy gorzej? Popatrz, ile czerwonych flag. Częściej jesteś przy nim zmartwiona niż radosna. Czy nie niepokoją cię wasze tak różne oczekiwania wobec życia? Ty chcesz dzieci, on nie.

Dostrzeglibyśmy, że zwykle już na wczesnym etapie znajomości można było wyłapać sygnały, które dziś tak nas oburzają. Krytykanctwo, gdy nie stronił od złośliwych uwag, a potem odwracał kota ogonem, kpiąc z nas:
– A co ty taka drętwa, nie znasz się na żartach?
Niestabilność emocjonalną, gdy frustrował się, kiedy cokolwiek szło nie po jego myśli (...)
Źle odczytujemy świat, a potem twierdzimy, że nas oszukał. Tagore

Pseudomądrością utrudniającą przeżywanie smutku, jest ta, która głosi: "czas leczy rany".
Nasz biologiczny zegar nie jest wyposażony w funkcję samonaprawy emocjonalnych ran. Owszem, istnieje tz. przemijalność stanów emocjonalnych, ale działa wyłącznie wtedy, kiedy otworzymy się na emocje i przeżyjemy ból.
Szkodliwość tej sentencji tkwi w zachęcie: „przeczekaj, a wszystko się ułoży”.

Prawdopodobnie dlatego, że nie przepracowaliśmy innej ważnej straty, która może sięgać nawet do wczesnego dzieciństwa albo dawno zakończonego związku. Tak bardzo boimy się kolejnego opuszczenia, zawodu, zranienia, że trzymamy inne osoby i swoje emocje na dystans. A tym samym doświadczamy kolejnych strat. Bo nie możemy z taką postawą stworzyć wartościowej relacji opartej na bliskości.

Nawet jeżeli związek był pełen trudności, a jego zakończenie wydaje się ulgą, to nadal jest to strata. W każdym związku, nawet nieudanym, pokładaliśmy kiedyś nadzieje i oczekiwania.
– Fakt. Rzadko kiedy, budując związek, zakładamy, że się rozpadnie. A jeżeli to zakładamy, świadczy to raczej o tym, że wdzialiśmy na siebie pancerz chroniący nas przed zranieniem. Baliśmy się pokochać w lęku przed utratą miłości.

Według Alberta Camusa, który w swoich tekstach często przyglądał się kwestii buntu i wolności, w życiu istnieją kluczowe momenty, w których mówimy DOŚĆ. Stop. Miarka się przebrała.
– Tyle jestem w stanie ustąpić, ale ani kroku dalej – sygnalizujemy.
Słowa, których nie da się odusłyszeć. Zachowania, których nie da się odzobaczyć. Sprawy dużego kalibru typu zdrada, nielojalność, kłamstwo, pogarda, przemoc.

Jedno z nich, po przejściu procesu psychoterapeutycznego i zdemaskowaniu schematów, w jakich funkcjonowało, chce zbudować relację na nowo. Tak, by tworzyły ją dwie dorosłe osoby, z których każda bierze odpowiedzialność za swoje emocje, potrzeby i działania. Tymczasem druga osoba chce pozostać w dotychczasowym modelu relacji, w którym jedno brało za drugie odpowiedzialność. My chcemy zmiany, a nie stagnacji.

I po związku. Oto skończył się. Od nas zależy, co po związku nastąpi. Dlatego warto przeżyć i zrozumieć nasze rozstanie.