Status Updates From عجایب المخلوقات

‫و باشد کی یکی در مگس نگه کند. گوید «این را چرا آفرید؟» و نداند کی مگس نیز در آدمی نگرد گوید «این را چرا آفرید؟»

‫بخراسان بارانی آید همه سقف‌ها پر از بزغ [وزغ] شوند. اگر از سحاب می‌بارد عجب است، اگر آفریدگار حالی ویرا که ریح لاقحه درآید بیافریند هم عجب است…

‫و ماهی را بتازی حوت و نون خوانند… و ماهی چون مرغی است، در میان آب می‌پرد، هفت جناح دارد. و گویند ماهی نفس زند از درِ گوش… و هیچ ماهی شش ندارد و اگر شش داشتی از آواز ماهیان آدمی برنج بودی.

‫آن رنگها[ی طاووس] سیر و نیم‌سیر.

‫تذرو مرغیست لطیف، آراسته، لونهاء غریب دارد و بقصه راست نیاید مگر بدیدن.

‫دُرّاج مرغی زیرک است از باد شمال فربه شود، از باد جنوب بیمار گردد و هنگامی که زلزله بود دراج بانگی کند کی مردم بدانند و از پس وی زلزله آید و این شگفت بود.

‫و برین قطب [شمال] صورت زنی است بسلسله هر دو دست بسته، آنرا اندرومید خوانند و آن بیست و سه کوکب است.

‫و بدانک مرگ بعافیت نعمتی است و مرد باشد کی در آفات دنیا چنان گرفتار باشد کی اگر مرگ فروشند بزر بخرد.

‫بدانک آدمی چون حرارت اصلی باعتدال نگه دارد درازعمر گردد نه بدان سبیل کی یک سال عمر ده سال گردد ولیکن سالی تن‌درستی برابر ده سال باشد در بیماری.

‫‫گفت «تیرست سال عمر من است، گیا خوردم و گیا پوشیدم و کس را بر من منتی نیست. عقل دارم که بدان نجات یابم، تا زندگانی چنین توان کردن، چرا باید شکم خویش گور حیوانات کردن؟»

‫بَُرطاسی: قومی‌اند در سرحد خزر و چون خواهند کی ملکی را نصب کنند، حلق وی بفشارند تا نزدیک مرگ شود و گویند «چند سال خواهی پادشاهی؟» وی بگوید، اگر بیش ازین بزید ویرا بکشند.

‫از وی [کیکاوس] سیاه‌وش بزاد و بزمین سیراف افتاد و سپاه وی بطبرستان بود؛ ویرا آب و شیر دادند نام آنجا سیراو گردید.

‫و بدانکه آدمی را انسان گویند و ناسی آن بود کی چیزها فراموش کند.

‫اما حاسه‌ی سمع آفریدگار شگفت آفرید آنکه ظاهر است غضروفی است در آن التوا و اعوجاج. اصوات را قبول کند از موج زدن هوا چون جسمی بر جسمی افتد، هوا از میان هر دو بجهد، صوتی حاصل شود عصب را کی در گوش است بیاگاهاند، و سمع نعمتی است عظیم…

‫بدانک جانرا بر چند وجوه نهاده‌اند… و روح نفسانی کی در دماغ است و بعصب‌ها می‌رود. بچشم رسد بینایی دهد. بگوش رسد شنوایی دهد. بدست رسد گیرایی دهد.

‫عصابه‌ی زربافت بر پیشانی وی [پیکر نوشروان در گورش] بسته بر آن نبشته کی دنیا بر کس نماند:
و‫ گیتی یزدان کرد نه من بکوشش، یک ره کی عمر نیست من چه خواهش، کی گیتی نه جاوید من چه‫ رامش.

‫و فی‌الجمله هیج جای از مدحی و ذمی خالی نبود…
‫و بدانک نیک و بد همه‌جای باشند و در همدان مرد باشد کی بتر از فرعون بود و مرد باشد کی از برکت وی عالمی در حمایت دارد.

‫[نوشروان] از حکیمی دیگر پرسید کی چگویی بدین قصر؟ گفت «نیکوست ولیکن عیبی دارد.» گفت «چه عیب است؟» گفت «رخنه‌ای در آن است.» گفت «هیج رخنه ندارد.» گفت «رخنه‌ی مرگ.» گفت «همه رخنه‌ها را در توان بستن مگر رخنه‌ی مرگ.»

‫و مرغیست سفید آن را سابق‌المراکب خوانند، پیش از کشتیها برآید و دو بانگ بزند: یکی البشاره، مردم بدانند کی مردم بسلامت اند، و بانگی دیگر بزند کی مردم بدانند کی کشتی غرق شد.

‫و گویند چون فارس آبادان بود، همه عالم آبادان بود و چون فارس ویران شود همه عالم ویران گردد.

‫ری شهریست معظم، نعمتها آید از آنجا نیکو، پنبه و سنجد رازی و نار طهرانی و انگور و طبقهاء شمشاد.

در جامع وی [دمشق] خانهٔ مربع ساخته‌اند و بیست وچهار جام آبگینه در آن نهاده و خروسی رویین بر‫ آن خانه‌ها می‌گردد و هر ساعتی مهره‌ای در طاسی می‌افکند، ساعات بدان بشمارند.
‫…و از عجایب دمشق آنست کی اگر یکی صدسال در دمشق باشد و تأمل کند، هر روز چیزی بیند کی ندیده باشد.

‫خوزستان ولایتی است مبارک، اما هوای فاسد دارد.