Status Updates From Hayatın Anlamı

‘Zira, bizim bu uygar dünyamız, şövalyelerle, askerler-le, eğitimli insanlarla, avukatlarla, rahiplerle, filozoflarla ve daha bilmediğim başkalarıyla karşılaştığımız büyük bir maskeli balodan başka nedir ki?’

‘dürüst yüzlerine herhangi bir güvensizlik kırıntısı taşımaksızın bakabileceği köpekler olmamış olsaydı, insanların sonu gelmez riyakârlıklarına, sahtekarlıklarına ve garazkarlklanna nasil tahammül edebilir, neyle teselli bulabilirdi insan?’

‘Apokrifik Tobit kitabinda isi yeni evtilere haince planlar tasarlayip tuzaklar kurmak ve büyük felaketlerle onlari birbirinden ayirmak olan ugursuz iblis. Talmud'da "iblislerin krali". La Sage'in Le Diabo-le boiteux'u (1726) da karakterde nesenin habisligi örtmesi nedeniyle bu adla bilinir.’

‘sağduyu yoksunluğu bir insani aklının rahatlıkla kavrayabilecegi gerçekleri görmekten kim bilir ne kadar çok alıkoyar!’

‘Ahlaki bayağılık ve zihinsel yetersizlik, sanki doğrudan tek bir kökten kaynaklanıyormuşçasına birbiriyle yakından ilgilidir.’

‘Kıskançlık Sen ve Ben arasındaki duvarı daha da kalınlaştırıp sağlamlaştırır; Duygudaşlık ise onu inceltip geçirgen hale getirir: hatta zaman zaman duvarı bütünüyle kaldırır; ve o zaman ben ve ben olmayan ayrımı ortadan kaybolur.’

‘Arnold Geulincx (1624-1669) Flaman metafizikçi. Öğretisinin temelini. Tanrının bedeni ara neden olarak kullanmak suretiyle farklı insan davranışları ürettiği, insanlar sadece kendi istek ve iradeIeriyle hareket ettiklerini düşündüklerinde bile aslında Tanrı'nın insanların içlerinde iradelerini etkin kılmaya çalıştığı fikri oluşturur’

‘Insanin başkalarına karşı ya Kıskançlık ya da Duygudaşlık karakterine bürünen temel eğilimi, insanlarin ahlaki erdemlerinin ve kötülüklerinin ilk kez ayrıştığı kavşak noktasıdır.’

‘Çinliler beş büyük erdemi öne çıkarırlar: Duygudaşlık, Adalet, Edeplilik, Bilgelik ve içtenlik. Hıristiyanlığın büyük erdemleri teolojiktir: İnanç, Sevgi ve Umut.’

‘Platon’un ünlü dört büyük erdemiyle Adalet, Cesaret, İtidal(ölçülülük) ve Hikmettir.’

‘Prabodha Chandro Daya da Vedanta felsefesi için fevkalade önemli olan mecaz ve istiareli anlatıma dayalı bu felsefi dramada bu üç büyük günah Kral-Akıl'a karşı savaşında Kral-Tutku'nun üç büyük komutanı olarak görünür. Bu büyük günahların tam karşısında yer alan dört büyük erdem iffet ve Cömertlik, Nezaket (Hilm yahut Halimlik) ve Tevazuudur.’

‘Schmidt'in Geschichte der Ostmongolen IDogu Mo. gollannn Tanhi isimli eserinin 7. sayfasında anlatılanlara göre Budacıların çetelesinde büyük günahların adedi dörttür: Şehvet, Tembellik, Öfke ve Tamah.’

‘Onun iradesinin kötülüğünü, anlayışının sınırlılığını veya fikirlerinin tersliğini nazarı itibara alma; çünkü ilki seni kolaylıkla nefrete, ikincisi küçümsemeye götürür. Tam tersine dikkatini sadece onun ıstırapları, ihtiyaçları, endişeleri ve acıları üzerine yoğunlaştır.’

‘Rahme düşmesi bir suç, doğumu bir ceza, hayatı bir meşakkat ve ölümü bir gereklilik iken insan nasıl vakur bir varlık olacaktır?’

‘insanin ahlaki bu hesaba göre vakarı üzerine, vakarı da yine ahlakı üzerine oturur.’

‘Korkunç, kabus gibi bir ruyada ruhsal gerilimin en yüksek noktasına ulaştığımızda, dehşet bizi uyandırır, gecenin bütün canavarları dağılır. Aynı şey, hayat düşünde de olur, dehşetin en azami haddi bizi ondan ayrılmaya zorlar.’

‘Hıristiyanlığın en iç hakikati ıstırabın (Haç) hayatın gerçek amacı olduğudur; bu amacı baltaladığı için intiharı mahkûm eder…’

‘Ne var ki tektanrıcı dinlerin, yani Yahudiliğin rahip zümresinin intihara karşı, düşünmeden ileri sürdüğü argümanlar ve esas önemlisi bunları benimsemiş olan filozoflarin ki kolaylıkla çürütülebilecek safsatalardir.** Hume, bunların çürüklüklerini ve içerdiği çelişkileri On Suicide isimli denemesinde eksiksiz biçimde göstermiştir’

‘Hatta Stoacıların bile intiharı soylu ve kahramanca bir eylem olarak övdüklerini görüyoruz, bu yüzlerce pa-sajla, özellikle Seneca'nın eserlerindekilerle desteklenir.’

"lyi insan talihsizlikleri tahammül edilemeyecek kadar büyüdüğünde hayatı terk eder; kötü insan da ziyadesiyle müreffeh ve muzaffer anında.”

‘Aristotales, İntihar şahsa karşı olmasa bile devlete karşı bir suçtur, der.’

‘Intiharı mahkûm etme kararlarını meşrulaştırmak için Kitabi Mukaddes'e başvuramazlar, hatta geçerli herhangi bir felsefi argüman da ileri süremezler; söyleyebilecekleri biz böyle istiyoruzdan öteye geçmez’

‘Eğer muhayyilemizde bu birbirini takip edişleri hızlandırırsak ve her zaman hem tanelerde hem bütün dizide sadece kalıcı biçimi, ama sürekli değişen cevher ya da maddeyi görürsek farkına varırız ki bizim sahip olduğumuz sözde varlıktan ibarettir.’

‘…yani bir şey için mücadele halinde veya zihni bir meşguliyet içerisinde olmayıp da hayatın kendisinin üzerine kapaklandığımız zaman, hemen hayatın boşluğu ve değersizliği hissine kapılıveririz; ki biz buna can sıkıntısı diyoruz.’

‘… mutluluk “sürekli oluşun ve asla var olmayışın” yegâne varoluş biçimi olduğu bir yerde barınamaz.’

‘Devingenlik varoluşun temek ayırt edici özelliğidir.’

‘…anın tadını çıkarmanın ve bunu hayatın amacı yapmanın en büyük bilgelik olduğu inancını benimsemeye götürebilir çünkü gerçek olan sadece şimdide mevcuttur, geri kalan her şey düşünce oyunundan ibarettir.Fakat böyle bir amaca aynı zamanda en büyük budalalık da denebilir çünkü kısa bir an sonra artık var olmayan asla ciddi bir çabaya değmez.’

‘… birleşme işi sırasında her kadın şaşırıp kalmamışsa utançtan ölmeye hazır olduğu halde gebeliğini en ufak bir utanma belirtidi göstermeksizin hatta bir tür gururla herkesin önünde taşır.’

İlginç bir bakış açısı

‘Üremede kadının payı belirli anlamda erkeğinkinden daha masumdur çünkü erkek dünyaya gelecek varlığa ilk günah ve dolayısıyla her türlü kötülük ve belanın kaynağı olan iradeyi vermekte, halbuki kadın kurtuluşun yolunu açan bilgiyi kazandırmaktadır.’