Status Updates From Clérambault

«ماکسیم رفت، آسوده‌خاطر از بازگشت به جبهه. شکاف بین خط مقدم و پشت جبهه به‌نظرش بسیار ژرف‌تر از شکاف ترانشه‌ها جلوه می‌کرد‌. خمپاره‌اندازها مهلک‌ترین نبودند، بلکه اندیشه‌ها بودند. در حالی‌که از پنجره واگنی که به راه افتاده بود خم می‌شد، نگاهش چهره‌های متاثر عزیزانش که از او دور می‌شدند دنبال می‌کرد و با خود می‌اندیشید: ای نگون‌بختان! شما قربانیان آنانید! و ما قربانیان شمایان...»

«به نگاشتن مدایحی برای جنگ پرداخت. شاعرانی که به جنگ نمی‌رفتند در این کار از هم پیشی می‌جستند.[...]به حالِ سربازان اما توفیری نداشت. مردم پشت جبهه از این اشعار به‌مراتب بیشتر لذت می‌بردند تا از روایات بی‌فروغ و متعفنی که از ترانشه‌ها به گوش می‌رسید.»

فعلا توی پیش‌ درآمد گیر کردم! رومن رولان میگه این کتاب اصلا و ابدا درباره جنگ نیست بلکه موضوع کتاب بلعیده شدن روحِ فردی در گردابه‌ی روح توده مردمه.


«هر انسان اگر انسانی راستین باشد باید تنها ماندن میان جمع را بیاموزد، باید به تنهایی خو کند، اندیشیدن برای جمع - و در صورت نیاز، اندیشیدن به خلاف نظر جمع - را بیاموزد. درست اندیشیدن، هر چند خلاف عقیده جمع، به نفع جمع است.»