Status Updates From Ali ve Nino

"Sende de bir parça Avrupalılık var. Bu savaşı kazansaydın eğer, Avrupai hayat tarzını Bakü'ye sen kendin getirecektin. Ülkemizdeki otoyolları ve fabrikaları bizim mi yoksa Rusların mı yapacağı ne fark eder ki?
İyi bir Asyalı nasıl olunur?
Sana bunun cevabını söylemenin bir faydası yok. Çünkü sen yalnızca gözünle gördüğün şeylerden etkileniyorsun ve gözlerin yeryüzüne dikilmiş. Bu yüzden mağlubiyet sana acı veriyor."

Akıllı bir insan, hem övgüye hem de nefrete karşı soğukkanlılıkla davranmasını bilmelidir.

"Ben senin için fazla büyük değil miyim?" diye sordu. "On yedi yaşındayım, senin müstakbel karın ise şimdilerde on iki yaşında olmalı."
Onu yatıştırdım, Nino benim için asla büyük değildi. Belki biraz fazlaca akıllıydı ve akıllı olmak her zaman bir avantaj olmayabilirdi. Biz Doğulular çok hızlı bir şekilde ergenleşir, yaşlanır ve akıllanırız. Buna rağmen bazen hepimizin de çok aptal ve saf olduğumuz kanısına varırım.

Sahra basit ve problemsiz bir dünyadır. Orman ise suallerle doludur. Sahra ne kimseden bir şey ister ne de kimseye bir şey verir; vaatte bile bulunmaz. Fakat ruhlardaki kıvılcım ormandan kaynaklanıyor. Sahra insanı tek bir duyguya sahiptir ve tek bir hakikati tanır. Orman insanının ise binbir türlü yüzü vardır. Muhafazakarlar sahradan, yenilikçiler ise ormandan çıkar. Doğu'yla Batı arasındaki en temel fark bu olmalı.

Karabağ'da hemen hemen her köyün yerel ozanları vardır; bunlar kışın yeni şiirler yazmakla meşgul olur ve baharda halkın arasına çıkarak, saraylara kadar her yerde kendi nağmelerini söylemeye başlarlar.
Doğu'da çok eski zamanlardan beri edebiyata karşı gösterilen büyük ilginin hoş bir tezahürü olarak yerel idareciler, tamamen aşıkların oturdukları üç köyü vergiden muaf tutuyorlardı. Taşköy, işte bu köylerden biriydi.

"Ünü dünyayı sarmış ecdadımız, daha da büyük ve başkalarını dehşete düşürecek bir nam salmak için bu topraklara ayak bastığı zaman, 'Kara bak!.. Orada kar var!..' diye bağırmış. Fakat daha sonra balta girmemiş ormanları görünce 'Kara bağ!..' demişler ve memleketimizin adı Karabağ oluvermiş.
Buradaki halkın memleketlerinin ününü yaymak adına uydurdukları tatlı yalanlar insanı hayrette bırakıyor.
Koçu; silahlı hizmetçi

"Şamil Duası'nı çalın!"
İlyas Bey hançerini dişlerinin arasına almıştı. Kollarını yırtıcı bir kuşun kanatları gibi açmış, dans ediyordu.
Nino, ipek mendilini yere düşürdü. Peşinden İlyas Bey hançerini elinden bırakıverdi ve hançer mendili salonun döşemesine çiviledi.
Sembolik aşk dansı sona erdi...
Danstan önce ben kendi hançerimi İlyas Bey'e verip onunkini almıştım. Yani Nino'nun mendiline saplanan benim hançerimdi.

Mehmet Haydar okulun tarihinde kara bir lekeydi, her sınıfta en az üç sene okumuştu. Kendisi on altı yaşında evlenmişti. Mehmet Haydar'ın oğlu da dokuz yaşına varınca aynı okula kaydolmuştu. Bir süre gerçeği herkesten saklamayı başarmıştı. Fakat bir gün ders arasında tombul bir çocuk kendisine yaklaşıp, "Baba bana çikolata almak için beş kapik vermezsen matematik ödevini başkalarından kopya çektiğini anneme söylicem"

Cüzzamhane, sınıfımızın icat ettiği bir şeydi. Yıllardan beri şehrimizde yaşayan Rus öğretmenlerimiz bile, ülkemiz hakkında pek az şey biliyorlardı..
Dersi asmak isteyen öğrenci, derdini sınıf temsilcisine anlatır, o da öğretmene gidip telaşlı bir yüz ifadesiyle cüzzamhaneden bir hastanın kaçıp şehre geldiği haberini verirdi.
Öğretmen bu haberi işitir işitmez suratı bembeyaz kesilir, öğrenciye bir hafta izin verirdi.

"Kadın, sadece kendi kocası tarafından beğenilmek için çalışmalıdır, başkaları tarafından değil. Açık yüz, çıplak omuzlar, yarısı açık göğüsler, şeffaf çoraplı ince bacaklar, bütün bunlar bir şeyler vadediyor ve kadın vadettiği şeyi yerine getirmelidir. Çünkü bu kadarını gören erkek, daha fazlasını da görmek isteyecektir. Erkeği böyle arzulardan sakındırmak içinse çarşaf vardır."
Nino şaşkınlıkla bana bakıyordu...

"Babamla annem buna kesinlikle karşılar. Harem, büyük bir rezalettir."
"Emin ol Nino, benim asla bir haremim olmayacak."
"Fakat sen de karının örtünmesini isteyeceksin, değil mi?"
"Bilmem, belki isterim... Çarşaf, kadını yabancı nazarlardan korur."
"Sen hep bir Asyalı olarak kalacaksın. Yabancı nazarlar seni neden bu kadar rahatsız ediyor ki? Eğer kadın başkaları tarafından beğenilmek istiyorsa, bunda ne var ki?"

Şehrimizde hakkını aramak isteyenlerin, dış şehirdeki Rus hakime müracaat etmeleri gerekir. Fakat bunu yapan oldukça azdır. Bunun nedeni Rusların kötü ya da adaletsiz insanlar olmaları değildir. Bilâkis Ruslar, yumuşak ve adaletli insanlardır.
Mesela hırsızı yakalayıp hapse atarlar; adam temiz bir hücrede kalır; üstüne üstlük kendisine çay hatta yemek bile verilir. Bir hırsıza böyle davranılması herkesi öfkelendirir.

İmam, öğrencilere karşı hep yumuşak kalplilikle davranmıştır. Bana da yalnızca kelime-i şahadeti sordu ve ben bir Şîa olarak gururla: "Lâ ilâhe illallâh, Muhammeden resûlullah, Aliyyen veliyullâh" deyince en yüksek notu alıp çıktım.
Kelime-i şahadetteki bu son kelimeler en önemlileriydi, zira biz Şîaları, Sünnî kardeşlerimizden ayıran, işte bu kelimelerdi....

"Aslını ararsanız, biz Cenab-ı Allah'ın buyurmuş olduğu her şeyi yerine getiriyoruz. Avrupalılar ise kendi Tanrılarının hiçbir buyruğuna uymadıkları hâlde, her geçen gün biraz daha güçlenip kuvvetleniyorlar. Oysa biz, her geçen gün biraz daha güç kaybediyoruz. Peki bu işin sırrı nedir? Biri çıkıp bunu bana izah edebilir mi?"

"Hristiyanların bir türlü anlayamadığım daha farklı gariplikleri de var:
Başka insanları kitleler halinde en hızlı şekilde, en kolay yoldan yok edebilmek amacıyla yeni bir şey icat eden kişi, büyük paralar ve madalyalarla ödüllendiriliyorken; hastalıklara yeni çareler arayan, yeni bir ilaç bulan ya da harp sırasında karşı tarafın askerlerini tedavi edip besleyen bir şahıs da aynı derecede saygı görüp madalya alıyor."