Status Updates From Breek het partijkartel!

Ik ben (1) niet naar rechts aan het opschuiven, (2) geen populist geworden en (3) ik heb dit boekje niet zelf gekocht. Tot zover even mijn disclaimers

Komende decennia grote, ingrijpende vragen (nationale identiteit, Europese eenmaking, massamigratie, klimaatpolitiek). De antwoorden gaan een grote impact hebben op burgers.

Draagvlak en zelfbeschikkingsrecht dwingen tot instellen van het initiërend bindend referendum.

Kern v/h betoog:

De democratie in NL heeft een "ernstig structuurprobleem", bestaande uit o.a.
- drempels om toe te treden tot de macht (de partijen)
- buitenparlementaire opinieafspraken
- publieke belangen/voorkeuren verdwijnen in coalitieonderhandelingen
- bepaalde thema's die carrièretechnisch niet handig zijn worden vermeden
- er is geen correctiemechanisme voor het volk

Machtspartijen verstoren machtsbalans!

Voorstellen:

1. Van raadgevend naar bindend.

2. Van correctief naar correctief én initiërend. Hierbij is in principe alles referendabel. Het parlement krijgt de gelegedheid een tegenvoorstel in te dienen, dat meegaat in de stemopties.

3. Niet slechts facultatief, maar ook verplicht. In ieder geval voor wetten die soevereiniteitsoverdracht inhouden: het Parlement heeft niet het recht zichzelf op te heffen.

Oekraïne referendum (6 april 2016) als eerste poging

Tegenwerking: stembiljetten, stembureaus, buitenlandse stemmen, subsidieverstrekking, media-framing (focus op personen en/of irrelevante details zoals WC-rollen), maar bovenal de opkomstdrempel (het loont om niet te komen om het nee-kamp uit te schakelen).

Kiezer stemde vooral tegen corruptie en EU/NAVO-opname Oekraïne. Onvrede verdwijnt vanzelf naar achtergrond

Tegen:
- Deskundigheid (Weerlegging: wisdom of crowds!)
- Effectiviteit (Weerlegging: zelfregulering én schijn)
- Kostenargument (relatief én goedkoper dan missers)

Voor:
- Compromis (onderwerpen vermalen in compromissen)
- Issuepolitiek (overstijgt partijpolitiek)
- Kloof (andere belangen elite-volk)
- Feedback (correctie van elite)
- Co-ownership (eerder acceptatie 'nee')
- Moreel (zelfbeschikking)

NL: Plakkaat van Verlatinghe (1581); stichting Republiek. Achttiende eeuw: vorst-volk, aristocratie. Pacificatie en verzuiling (van horizontale naar verticale banden). Electieve aristocratie.

Zwitserland: 1848 burgeroorlog. Afdwingen directe democratie (drie typen referenda). Volk is check op alsmaar centraliserende overheid.

VS (Californië). De Progressive Era: staatsreferenda. Beperkt door juridische toetsing.

pp. 42-43

Het structuurprobleem van de representatieve democratie
Compromis 1: kiezer voor politicus
Compromis 2: politicus voor partijstandpunt
Compromis 3: partijstandpunt voor parlementair besluit (beleid)

Gevolgen
- Toename afstand burger-politiek
- Wantrouwen jegens politici en democratie
- Onderwerpen buiten besluitvorming gehouden

Resultaat
- Ontstaan partijkartel
- Verdwijnen machtsbalans