Biblio Bat > Recent Status Updates

اگر یک انقلاب، یک حکومت نظام‌مند را نابود کند اما الگوهای نظام‌مند اندیشۀ مولد آن حکومت دست‌نخورد باقی بمانند، آنگاه آن الگوها خود را در حکومت آینده تکرار می‌کنند. بحث‌های بسیار زیادی درباره سیستم مطرح شده‌ است و شناخت اندکی از آن وجود دارد.

اما ویران کردن یک کارخانه، شورش علیه یک حکومت یا اجتناب از تعمیر موتورسیکلت فقط به دلیل اینکه سیستم است، حمله به معلول‌ها به‌جای علت‌هاست و تا وقتی حمله فقط به پیامدها باشد، هیچ تغییری ممکن نیست. سیستم حقیقی و واقعی، خود عقلانیت، بنیاد اندیشۀ نظام‌مند فعلی ماست و اگر کارخانه‌ای نابود شود ولی عقلانیتی استوار باشد که آن را تولید کرده‌است، پس عقلانیت دوباره کارخانه‌ای تولید خواهد کرد.

آدم‌ها به کارخانه می‌آیند و از ساعت ۸ تا ۵ بی‌هیچ پرسشی وظیفه‌ی بی‌معنایی را انجام می‌دهند زیرا ساختار این شیوه را می‌طلبد. هیچ شرور یا "آدم بدجنسی" وجود ندارد که بخواهد آنها زندگی بی‌معنایی داشته باشند. فقط ساختار، فقط سیستم است که آن را می‌طلبد و هیچ‌کس حاضر نیست وظیفه‌ی هولناک تغییر ساختار را فقط به دلیل بی‌معنایی به عهده بگیرد.

مرد را مجسم کردم که پس از در آغوش گرفتن دختر چگونه با گام‌هایی شتابان راه سراشیب را به سوی هتل می‌پیماید، آگاه از بلندبالایی خود و کوفتگی خود، نیز آگاه از این نکته که موجودیت گذشته بدین بستگی دارد که ما چقدر از زمان حال را بدان می‌بخشیم - می‌توان تنها خرده‌پاره‌ای از زمان حال را بدان داد یا اصلاً هیچ چیز از آن را به گذشته نبخشید.

نه، من خواهان آزادی نبودم. فقط در جست‌وجوی راه‌ گریز بودم، به راست، به چپ، به هر طرف ممکن. جز این خواسته‌ای نداشتم، حتی اگر این راه‌ گریز فریب از آب درمی‌آمد. خواسته‌ی من کوچک بود، پس نمی‌توانست به فریب بزرگی منجر شود. پیش رفتن، پیش رفتن! چیزی جز این ساکت‌نشستن، آن‌هم با دست‌های بالا‌گرفته و تحمل فشار دیواره‌ی جعبه

ضمناً: آدم‌ها اغلب خود را با آزادی فریب می‌دهند. همان‌طور که آزادی از والاترین احساس‌ها به شمار می‌آید، فریب حاصل از آن هم جزو والاترین فریب‌ها است

می‌ترسم دقیقاً متوجه نشده باشید که منظورم از راه‌ گریز چیست. من این واژه را به رایج‌ترین و کامل‌ترین مفهوم آن به کار می‌برم و به‌عمده از به‌زبان آوردن واژه‌ی آزادی اجتناب می‌کنم. منظور من احساس شکوهمند آزادی از همه سو نیست. چه‌بسا من در مقام میمون با چنین حسی آشنا بودم و بعدها با آدم‌هایی روبه‌رو شدم که آرزوی آن را داشتند. ولی تا آن‌جا که موضوع به من مربوط می‌شود، من نه آن موقع خواهان آزادی بودم و نه امروز خواهان آنم

خودتان شاهد بودید که تشخیص نوشته با چشم کار آسانی نیست. ولی محکوم ما آن را با زخم‌های خود تشخیص می‌دهد. البته این کار خیلی پرزحمت است. محکوم برای تکمیل آن به شش ساعت زمان نیاز دارد. بعد دارخیش او را به سیخ می‌کشد و به داخل گودال می‌اندازد. طوری که میان لوله و تکه‌های پنبه به زمین می‌افتد. در این جا محاکمه به پایان می‌رسد. بعد ما، من و سرباز او را دفن می‌کنیم.

حدود ساعت ششم، محکوم بی‌نهایت آرام می‌شود! عقل ابله‌ترین محکوم هم به کار می‌افتد. شروعش از دور چشم‌هاست، بعد به همه‌جا گسترش می‌یابد. با دیدن این صحنه، انسان وسوسه می‌شود که خودش هم زیر دارخیش دراز بکشد. اتفاق خاصی نمی‌افتد، فقط محکوم کم‌کم نوشته را تشخیص می‌دهد. دهان را جمع می‌کند، انگار گوش تیز کرده است.

اما در جمهوری‌ها مردم پُر‌جنب‌وجوش‌ترند و خشم‌آورتر و کین‌خواه‌تر. و یاد آزادی دیرینه‌ایشان را آرام نخواهد نهاد. در مورد اینان بهترین کار ویران کردن‌شان است یا خانه کردن شهریار در آن‌ها.


اوکی من قراره تا آخر این کتاب همینجوری به ماکیاولی فحش بدم

آرزومندی به‌راستی چیزی‌ست طبیعی و همگانی.‌ و اگر کسی در آرزویی کامیاب شود در خور ستایش است نه نکوهش. اما اگر کسی به آرزویی نتواند رسید و باز به هر بهایی آن را طلب کند، سزاوار نکوهش است.

و این‌جا می‌باید افزود که مردم را یا باید نواخت یا فروکوفت. زیرا کین زخم‌های کوچک را توانند ستاند، اما زخم‌های گران را پاسخ نتوانند گفت. ازین‌رو، زخمی که می‌زنیم می‌باید چنان باشد که بیم کین‌جویی در پی نداشته باشد.



مرتیکه آشغال:|

این انتظار از دل و ذهن تمام کسانی که زمانی بر این زمین زیسته‌اند، گذر کرده و زنده مانده و از همین‌روست که بسیار قدرتمند و ماندگار شده‌است. این انتظار طعمی تلخ به خود گرفته‌است؛ زیرا تمام غم‌واندوه آرزوهای محقق‌ناشده، تمام تلخی باورهای مغبون و فریب‌خورده، تمام درد آتشین تنهایی بی‌کران آدمی را از دل تاریخ به خود جذب کرده‌است.

مفهوم هر کدامشان جز رنج و وهم و امید و انتظار نبود. همگی از زندگی گلایه داشتند، اما هیچ کس نمی‌خواست بمیرد و همه با شور و اشتیاق منتظر چیزی بودند، انتظاری که آغاز و پایانی نداشت و به نظر می‌رسید به‌عنوان میراثی از انسان نخستین به آنها رسیده‌است.

در پارکینگ شهربانی، قو توی کیسه نایلنی اصلاً نمی‌دانست که مرده است. استخر نمی‌دانست که یکی از قوها دیگر نیست.

اما از همه مهم‌تر به آنها یاد می‌دهیم صبور باشند. گاهی پیش می‌آید که آدم در یک لحظه شفاف و درخشان به کشف چیزی نائل می‌شود که سال‌ها بیهوده در پی یافتنش بوده. نکته این‌جاست که ما نباید پیش از فرا رسیدن آن لحظه خجسته خود را نابود کنیم.

و این‌که بچه‌ها را وادار می‌کنیم به بزها و خوک‌ها و مرغ و خروس‌ها برسند برای صرفه‌جویی در هزینه‌ها نیست، بلکه هدف این است که با یک نظم طبیعی هماهنگ بشوند. می‌خواهیم به آنها یادآوری کنیم که هدف از کاری که به آنها محول می‌شود تنها رضایت خاطر نیست، بلکه بهره‌ای است که از حفظ و پاسداری حیات حاصل می‌شود.

زمانی بود که به قربانیان احترام می‌گذاشتند، حالا این شکنجه‌گر است که می‌خواهد به او احترام بگذاری.

لحظه‌ای به سرم می‌زند بروم پیش شوهر سابقم و دست‌کم برای او چیزی بپزم، ولی نمی‌توانم تصمیم بگیرم. من آدمی نیکوکار و تنبلم. به مامان زنگ می‌زنم و احوالش را می‌پرسم. مدتی با هم حرف می‌زنیم و مامان خواب‌هایش را برایم تعریف می‌کند. با حوصله به حرف‌هایش گوش می‌کنم، چون می‌دانم حالا که زندگی نه آرامش خاطری در چنته دارد و نه هیجانی، این رؤیاها بیشتر از هر چیزی بر او اثر می‌گذارد.

در سال‌های بعد در این مملکت تعداد زیادی از دیوصفتان دیگر با تأیید پدر و یا دست‌کم با موافقت ضمنی‌اش دست به همین کارها زدند. راستی چند نفر زیر شکنجه کشته شدند؟ آن‌ها از پوست آدم‌ها آباژور درست نکردند، اما مسئلهٔ اصلی که آباژور نبود.

یادم می‌آید پدرم دربارهٔ آن زن بیمار و منحرف با من حرف می‌زد. به نظرش او یک هیولای اس‌اس بود. اما این هیولا فقط می‌توانست جوری رفتار کند که باید رفتار می‌کرد، چراکه یک نظام مخوف آدم‌ها را به انسان و غیرانسان تقسیم کرده بود. غیرانسان‌ها را می‌شد بدون محاکمه و بی‌ترحم به زندان انداخت و شکنجه و مسموم کرد.

من فقط یک خطای سیاسی کردم. زمانی که دست‌نشانده‌ها در غم از دست دادن دیکتاتور از درد به خود می‌پیچند، درست نبود که من به دنیا بیایم.

این چه اخلاق و چه طرز فکری است که کسی یقین پیدا کند و بگوید به حقیقت رسیده و بنابراین حق دارد درباره دیگران داوری کند، برایشان تصمیم بگیرد و هر چیزی را که نمی‌پسندد و با آن سازگاری ندارد ممنوع کند؟ بر همین اساس او سعی می‌کرد مرا مطیع کند، بر همین اساس او و افرادی از همین قماش می‌کوشیدند همه انسان‌ها را برده خویش کنند. بدون وجود کسانی مثل او، هیچ مستبد نمی‌توانست حتی لحظه‌ای فرمانروایی کند.

در تاریخ مواقعی هم پیش می‌آید که مردم سعی می‌کنند تغییر را در درون خود بجویند؛ اما به احتمال زیاد آخرین باری که این اتفاق افتاد در طول نهضت اصلاح دین بود.

چیزی که فقط بعدها به آن پی بردم این بود که مردم معمولاً همیشه خواستار تغییرند. همین که حال و هوای تغییر همه‌جا را فرا می‌گیرد مردم سرشار از شور و شوق می‌شوند و اعتقادی راسخ و شورانگیز پیدا می‌کنند که آن تغییر فوری به زندگی‌شان معنایی غیرمنتظره می‌دهد. اما چون چشم‌شان به تغییر از خارج دوخته شده، طولی نمی‌کشد که سرخورده می‌شوند.

این فکر هم برایم پیش آمده بود که در دنیایی که اتاق‌های بزرگ مجهز به دوش را برای مسموم کردن مردم درست می‌کنند زندگی دیگر هیچوقت مثل سابق نخواهد شد

راستی بر سر مردمی که زندگی‌شان را با ترس از ابراز عقیده سپری می‌کنند چه می‌آید؟ چه بسا یا از فکر کردن دست می‌کشند یا به گفت‌وگوهای توخالی اکتفا می‌کنند.

آزادی؟ شما در این زندگی می‌توانید خوشبخت یا بدبخت باشید. آزادی شما مبتنی بر این انتخاب است. شما آزادید تا در کوره جماعت با احساس سرخوشی فردیت خود را ذوب کنید. خانم عزیز من، سرخوشی انتخاب ماست

- می‌توانند سکوت کنند.

ژان مارک خندید: «مثل آن دو نفر سر میز پهلویی؟ نه، هیچ عشقی با سکوت زنده نمی‌ماند.»

-هنگامی که تو را شناختم، همه‌چیز تغییر کرد. نه از آن رو که کارهای ناچیز جذاب‌تر شده‌اند، بل از آن رو که هر آنچه را در اطرافم اتفاق می‌افتاد به موضوع گفتگوهایمان مبدل می‌کنم.

-می‌شود از چیز دیگری صحبت کنیم!

-تصور دو موجودی که، تنها و دور از دیگران، یکدیگر را دوست دارند بسیار زیباست. اما آن‌ها خلوت خویش را با چه چیزی پر می‌کنند؟ جهان هر اندازه هم که حقیر باشد، آن‌ها برای سخن گفتن با یکدیگر به آن نیاز دارند.