Mahdi Dolati’s Reviews > شاهنامه فردوسی > Status Update

یکی تیغ زد زود بر گردنش
بدو نیمه شد خسروانی تنش
بماندند لشکر شگفت اندر اوی
ازان زور و آن بازوی جنگجوی

سپه را ز دریا به هامون کشید
ز هامون سوی آفریدون کشید


بفرمود پس تا منوچهر شاه
ببخشید یکسر همه با سپاه
چو این کرده شد روز برگشت بخت
بپژمرد برگ کیانی درخت
کرانه گزید از بر تاج و گاه
نهاده بر خود سر هر سه شاه
پر از خون دل و پر ز گریه دو روی
چنین تا زمانه سرآمد بروی
فریدون شد و نام ازو ماند باز
برآمد برین روزگار دراز

هم این یک سخن قارن اندیشه کرد
که برگاشتش سلم روی از نبرد
که گر حصن دریا شود جای اوی
کسی نگسلاند زبن پای اوی

چنین گفت کزنزد تورآمدم
بفرمود تا یک زمان دم زدم
کزایدر درفش منوچهرشاه
سوی دژ فرستد همی با سپاه
توبااو به نیک و به بد یارباش
نگهبان دژ باش و بیدارباش
چو دژبان چنین گفتها راشنید
همان مهر انگشتری را بدید

به بیگانه برمهر خویشی نهاد
بداد ازگزافه سر و دژ به باد

نه دژ بود گفتی نه کشتی برآب
یکی دود دیدی سراندر سحاب

به شاه آفریدون یکی نامه کرد
ز مشک و ز عنبر سر خامه کرد

سه جنگ گران کرده شد در سه روز
چه در شب چه در هور گیتی فروز
یکایک چو از جنگ برگاشت روی
پی اندر گرفتم رسیدم بدوی
بخفتانش بر نیزه بگذاشتم
به نیرو ازان زینش برداشتم

فرستاده آمد رخی پر ز شرم
دو چشم از فریدون پر از آب گرم
که چون برد خواهد سر شاه چین
بریده بر شاه ایران زمین
که فرزند گر سر بپیچید ز دین
پدر را بدو مهر افزون ز کین

که چون شب شود ما شبیخون کنیم
همه دشت و هامون پر از خون کنیم
چو کارآگهان آگهی یافتند
دوان زی منوچهر بشتافتند

سپه را سراسر به قارن سپرد
کمین‌گاه بگزید سالار گرد
ببرد از سران نامور سی‌هزار
دلیران وگردان خنجر‌گزار

چو شب تیره شد تور باصدهزار
بیامد کمربسته کارزار

برآورد شاه از کمین‌گاه سر
نبد تور را از دو رویه گذر

دمان ازپس ایدر منوچهر شاه
رسید اندرآن نامور کینه خواه

یکی نیزه انداخت بر پشت او
نگونسار شد خنجر از مشت او

سپیده چو از تیره شب بردمید
میان شب تیره اندر خمید
منوچهر برخاست از قلب‌گاه
ابا جوشن و تیغ و رومی کلاه
سپه یکسره نعره برداشتند
سنان‌ها به ابر اندر افراشتند

برفتند از جای یکسر چو کوه
دهاده برآمد ز هر دو گروه

همه چیرگی با منوچهر بود
کزو مغز گیتی پر از مهر بود

دل تور و سلم اندر آمد به‌جوش
به راه شبیخون نهادند گوش
چو شب روز شد کس نیامد به جنگ
دو جنگی گرفتند ساز درنگ

به پیش سپه قارن رزم زن
ابا رای زن سرو شاه یمن
خروشی برآمد ز پیش سپاه
که ای نامداران و مردان شاه

کسی کو شود کشته زین رزمگاه
بهشتی بود شسته پاک از گناه
همه نیکنامند تا جاودان
بمانند با فرهٔ موبدان

به سالار گفتند ما بنده‌ایم
خود اندر جهان شاه را زنده‌ایم
چو فرمان دهد ما همیدون کنیم
زمین را ز خون رود جیحون کنیم
سوی خیمهٔ خویش باز آمدند
همه با سری کینه ساز آمدند

سپه چون به نزدیک ایران کشید
همانگه خبر با فریدون رسید
بفرمود پس تا منوچهر شاه
ز پهلو به هامون گذارد سپاه

منوچهر با قارن پیلتن
برون آمد از بیشهٔ نارون
چپ لشکرش را بگرشاسپ داد
ابر میمنه سام یل با قباد

به تور و به سلم آگهی تاختند
که ایرانیان جنگ را ساختند

اگر دختر آمد ز ایرج نژاد
ترا تیغ و کوپال و جوشن که داد

قباد آمد آنگه به نزدیک شاه
بگفت آنچه بشنید ازان رزم خواه

که داند که ایرج نیای منست
فریدون فرخ گوای منست

بپژمرد و برخاست لرزان ز جای
هم آنگه به زین اندر آورد پای

بیامد به درگاه پرده سرای
به پرده درون بود خاور خدای
نشستنگهی نو بیاراستند
ز شاه نو آیین خبر خواستند

جهان را ازو دل به بیم و امید
تو گفتی مگر زنده شد جمشید
مبارز چو شیروی درنده شیر
چو شاپور یل ژنده پیل دلیر
گر آیند زی ما به جنگ آن گروه
شود کوه هامون و هامون کوه
بریشان همه برشمرد آنچه دید
سخن نیز کز آفریدون شنید

زلشکر سواران برون تاختند
زچین و زخاور سپه ساختند

به سلم و به تور آمد این آگهی
که شد روشن آن تخت شاهنشهی

که سوی فریدون فرستند کس
به پوزش کجا چاره این بود بس

سرش سبز باد و تنش ارجمند
منش برگذشته زچرخ بلند

منوچهر را با سپاه گران
فرستد به نزدیک خواهشگران
بدان تا چو بنده به پیشش به پای
بباشیم جاوید و اینست رای

بگو آن دو بی‌شرم ناپاک را
دو بیداد و بد مهر و ناباک را
که گفتار خیره نیرزد به چیز
ازین در سخن خود نرانیم نیز

نبینید رویش مگر با سپاه
ز پولاد بر سر نهاده کلاه

برآمد برین نیز یک چندگاه
شبستان ایرج نگه کرد شاه

چو هنگامهٔ زادن آمد پدید
یکی دختر آمد ز ماه آفرید

یکی پور زاد آن هنرمند ماه
چگونه سزاوار تخت و کلاه

بدو گفت موبد که ای تاجور
یکی شادکن دل به ایرج نگر

می روشن آمد ز پرمایه جام
مر آن چهر دارد منوچهر نام

هنرها که آید شهان را به کار
بیاموختش نامور شهریار

همه پهلوانان لشکرش را
همه نامداران کشورش را
بفرمود تا پیش او آمدند
همه با دلی کینه‌جو آمدند