مجید اسطیری’s Reviews > نهج البلاغه > Status Update

دنیا سرشار از شهوت‌هاست. با دستاویز نقد بودن، خود را دوست داشتنی می‌نماید و با پیرایه‌های اندک خویش را خوشایند و شگرف می‌سازد. با آرزوها، خود را می‌آراید و با فریب پیرایه می‌بندد. شادی‌اش پایدار نیست، و از اندوهش در امان نمی‌توان بود. فریب‌کاری زیان‌کار، تغییرپذیری ناپایدار، نابود شونده‌ای مرگ‌زا و پرخواره‌ای مرگبار است.


.

پیامبر، این جهان را کوچک و خُرد شمرد و آن را ناچیز و خوار دانست و آگاه بود که خداوند او را از روی اختیار از آن بازداشت و از آن رو که (برای پیامبر) ناچیز بود آن را برای غیر او گسترد؛ بنابراین پیامبر از دل و جان رو از دنیا گرداند و یاد آن را در اندرون خود میراند و دوست می‌داشت که آراستگی آن از دیدگانش نهان باشد تا از آن جامه‌ای فاخر نگیرد و به مقام و منزلتی در آن امید نبندد.

در به دست آوردن عزّت و افتخار دنیا از هم پیشی نگیرید و از آراستگی و آسایش آن به شگفتی نیفتید و از تنگنا و سختی آن بی‌تابی نکنید، زیرا عزّت و افتخار آن رو به پایان، و آراستگی و آسایش آن رو به سپری شدن، و تنگنا و سختی آن رو به زوال، و هر مدتی در آن رو به انتها و هر زنده ای در آن رو به فنا دارد. آیا در آثار پیشینیان برای شما پندی و در سرنوشت پدران درگذشته‌ی شما، اگر خرد بورزید، عبرت و بصیرت نیست؟

ای بندگان خداوند، خیرخواه‌ترین کس به خویشتن کسی است که در برابر پروردگارش، فرمان‌بردارتر باشد و فریبکارترین کس به خود، آن کسی است که در برابر پروردگار خویش فرمان‌ناپذیرتر باشد.
فریب‌خورده کسی است که خود را فریبد و غبطه‌انگیز کسی که دینش برای او بی آسیب مانده باشد. خوشبخت آنکه از آنچه بر سر دیگران آمده پند گیرد و شوربخت آنکه فریب خواهش‌های نفس خود را پذیرد.

ای بندگان خداوند پیش از آنکه سنجیده شوید خود را بسنجید و پیش از آنکه به حسابتان رسیدگی شود به حساب خود برسید.
پیش از آنکه از نفس افتید، نفس تازه کنید و پیش از آنکه به زورتان برانند، فرمان برید و بدانید آن کس را که از درون وی، برای وی یاوری ننهند تا پندآموز و بازدارنده‌اش باشد، از سوی دیگران برای او نه پندآموزی خواهد بود و نه بازدارنده‌ای.

مردم در این دنیا با فتنه ها آزمایش می‌شوند. آنچه که از این دنیا برای این دنیا گرفته اند از دستشان گرفته خواهد شد و سپس درباره هرچه گرفته اند، محاسبه خواهند شد و آنچه که از این دنیا برای غیر دنیا (آخرت) گرفته اند، رو به سوی آن رفته و در آن اندوخته خود اقامت خواهند نمود.
.

تا اینکه سومی به خلافت برخاست در حالی که دو پهلویش (از زیاده خواری چون شتر) میان حلق و مخرج ورم داشت و زادگان پدرش (بنی‌امیه) به همراهی وی برخاستند و با ولع شتر در خوردن گیاه (تر و تازه‌ی) بهاری به خوردن مال خداوند پرداختند. تا زمانی که بافته‌های او رشته شد و کردارش او را به کشتن داد و زیاده خواری او را واژگون ساخت.

.

ای بندگان خداوند، بدانید که پرهیزگاران هم از نقد دنیا و هم از نسیه آخرت سود بردند. پرهیزگاران با دنیاداران در دنیای آن‌ها شریک شدند ولی دنیاداران در آخرت پرهیزگاران سهیم نشدند. پرهیزگاران در جهان به بهترین گونه زندگی کردند و در آن از برترین‌ها برخوردار شدند بنابراین از جهان همان برخورداری را داشتند که خوشگذرانان نازپرورد و به همان بهره‌ها دست یافتند که گردنکشان متکبر. یقین داشتند که در آخرت هم در جوار حمایت خداوندند.

پیشانی اصحاب پیامبر از سجده‌های بلند چون زانوی بز پینه داشت. چون نام خداوند برده می‌شد از چشمانشان اشک می‌جوشید چنانکه گریبانشان تر می‌شد و چون درخت طوفان زده از ترس کیفر و به امید پاداش به لرزه می‌افتادند. ای بندگان خداوند شما را به رها کردن این جهان پند می‌دهم زیرا شما را وامی‌نهد هرچند که شما نخواهید او را وانهید.

.

اوصاف مومنان در خطبه هَمام:
اگر در جمع غافلان باشد او را از ذکر گویان به حساب می‌آرند و اگر در میان ذکر گویان باشد از غافلان نمی‌شمارند. آن کس را که به او ستم ورزیده است می‌بخشاید و به آن کس که او را از بخشش محروم داشته بخشش می‌کند. به کسی که از او بریده می‌پیوندد و از زشت گویی دور و نرم گفتار است. کار ناشایست در او ناپدید و کردار شایسته پدیدار است. خیرش به پیشتازان و شرش به پشت گریزان است.