Sanaz’s Reviews > هیاهوی زمان > Status Update

او آن قدر زندگی کرده بود که از خود دل زده شود. و شاید این آخرین پیروزی آنها بود در جنگ با او. به جای کشتنش اجازه دادند زندگی کند و با این اجازه او را کشتند. این آخرین طنز دندان شکن زندگی بود: اجازه دادند زندگی کند ولی در حقیقت او را کشتند.

او آن قدر زندگی کرده بود که از خود دل زده شود. و شاید این آخرین پیروزی آنها بود در جنگ با او. به جای کشتنش اجازه دادند زندگی کند و با این اجازه او را کشتند. این آخرین طنز دندان شکن زندگی بود: اجازه دادند زندگی کند ولی در حقیقت او را کشتند.

به چشم جوانانی که می خواستند راه و رسم دنیا را درک کنند؟ چه طور می توانستند قضاوتش نکنند؟ و حالا به نظر خودِ جوانش چه می آمد که کنار جاده ایستاده بود و بهت زده رد شدن اتومیبل دولتی را تماشا می کرد؟ شاید این یکی از تراژدی هایی است که زندگی برای ما در آستین دارد: تقدیرمان این است که در پیری تبدیل به همان چیزی شویم که در جوانی بیش از هر چیز دیگری از آن بیزار بودیم.

پیکاسو یک عمر مزخرفات خودش را کشیده بود و قدرت شوروی را ستایش کرده بود. ولی خدا رحم می کرد به هنرمند خردپای بدبختی که تحت امر شوروی هوس می کرد شبیه پیکاسو نقاشی بکشد. پیکاسو می توانست حقیقت را بیان کند؛ ولی چرا زبان کسانی نمی شد که دهانشان دوخته بود؟ در عوض مثل پولدارها در پاریس و جنوب فرانسه می نشست و پشت سرهم کبوتر صلح حال به هم زنش را می کشید. از بردگی عقاید همان قدر متنفر بود که از بردگی جسمانی.

ولی این قهرمانان، این شهدا که مرگشان اغلب رضایتی دوسویه همراه داشت - هم برای مستبدی که فرمان قتل را صادر کرده بود و هم برای ملل تماشاگری که هم همدردی می کردند و هم احساس برتری - تنها نمی مردند. بسیاری از اطرافیان شان بابت عمل قهرمانانه شان نابود می شدند. بنابراین با وجود شفاف بودن، ساده نبود.

بعد کسانی بودند که کمی بیشتر می فهمیدند، کسانی که حمایتت می کردند ولی در عین حال ازت مایوس بودند. کسانی که این حقیقت ساده را درباره اتحاد جماهیر شوروی درک نمی کردند: اینجا نمی توانی هم حقیقت را بگویی هم زندگی کنی. کسانی که تصور می کردند عملکرد قدرت را می شناسند و از تو انتظار داشتند با آن بجنگی، کسانی که فکر می کردند مردی در موقعیت تو این توانایی را دارد. به عبارت دیگر خونت را می خواستند.

چه قدر کم می فهمیدند، حتی کسانی مثل ناباکوف که مدتی کوتاه زیر نظر شوروی زندگی کرده بودند. و چه از خود راضی بر می گشتند به آپارتمان دنج آمریکایی شان، راضی از اینکه یک روزشان را صرف خوبی و آزادی و صلح جهانی کرده اند. این نوع دوست های شجاع غربی هیچ چیز نمی دانستند، هیچ تصوری نداشتند.

در نظرش گستاخی و ظلم همیشه ارتباط تنگاتنگی با هم داشتند. می دانست که لنین هنگارم دیکته کردن وصیت نامه سیاسی اش و فکر کردن به جانشینان آینده اش گفته بود بزرگ ترین عیب استالین گستاخ بودنش است. در عالم حرفه خودش هم متنفر بود از اینکه می شنید رهبر ارکستر هرچه دیکتاتورتر، بهتر. گستاخی با یک نوازنده ارکستر که کارش را به نحو احسن انجام می داد شرم آور بود.

در نظرش گستاخی و ظلم همیشه ارتباط تنگاتنگی با هم داشتند. می دانست که لنین هنگارم دیکته کردن وصیت نامه سیاسی اش و فکر کردن به جانشینان آینده اش گفته بود بزرگ ترین عیب استالین گستاخ بودنش است. در عالم حرفه خودش هم متنفر بود از اینکه می شنید رهبر ارکستر هرچه دیکتاتورتر، بهتر. گستاخی با یک نوازنده ارکستر که کارش را به نحو احسن انجام می داد شرم آور بود.

ظلم با این که پارانویید است، لزوما احمق نیست. اگر احمق بود، حیاتش ادامه پیدا نمی کرد. ظلم عملکرد نقاط ضعف مردم را می دانست. سال ها صرف کشتن کشیش ها و بستن کلیساها کرده بود، ولی اگر سرباز با دعای خیر کشیش ها سرسختانه تر می جنگید، پس کشیش ها باید برای مفید فایده بودن موقتشان به صحنه باز می گشتند. و اگر در دوران جنگ، مردم برای روحیه گرفتن موسیقی نیاز داشتند آهنگسازها باید دوباره به کار گماشته می شدند.