Bahar Baradaran’s Reviews > تاریخ تمدن: یونان باستان > Status Update

توسیدید [بر خلاف هرودوت] درباره اشخاص و وقايع به ندرت داوری هاى اخلاقى می كند. اغلب احساسات شخصى را از كار خويش دور نگه می دارد. در ذكر وقايع، حق هر دو جانب را عادلانه ادا می كند. از این رو توسيديد را می توان پدر روش علمى تاريخ دانست.

هرودوت به اهميت شخصيتها بيشتر تكيه میكند تا به سير منطقى وقايع، و اشخاص را در جريان تاريخ موثر میداند. اما توسيديد‌ باوجود اعتقاد به شخصیتهای استثنایی، وقايع را بدون توجه به افراد و با در نظر گرفتن علل،تحولات و نتايج آنها ثبت میکند

سقراط در رساله اوتوفرون می گوید:
“خوبى نه از آن روى خوب است كه خدايان آن را پسنديده اند، بلكه چون خود خوب بوده، خدايان را خوش آمده است.” اين سخن، فلسفه را به انقلاب برمی انگیزد. مفهوم خوبى براى او از خداشناسى سخت جداست…

وجود هر جمعيت مذهبى مستلزم عقيده ای ثابت و مشترک است و از اين روى، دير يا زود، هر دينى با جريان تند و پرتحول غير مذهبى، كه در عرف ما به پيشرفت علم موسوم است، مواجه می شود و با آن به نزاع برمی خيزد.

بار ديگر تاريخ به وسيله پريكلس‌نشان داد كه رهبرى محتاطانه و اعتدالى اشرافزادگانی كه از پشتيبانى مردم برخوردار باشند، براى اجراى اصلاحات آزادی خواهانه شايسته تر است و دوام بيشترى دارد.

در آتن هيچ زنى حق ندارد بيش از سه رخت داشته باشد ولى زنان به اين قيد میخندند، از حدود مقرر تجاوز میكنند و میدانند كه در نظر اغلب مردان زن ساخته جامه اى است كه بر تن دارد. این رفتار زنان حاكى از عقل و تدبيرى است كه گردآمده هزاران قرن است

تميستوكلس به مردم آتن فهماند كه راه وصول به اقتدار و عظمت از درياست نه از خشكى، و وسيله آن تجارت است نه جنگ. او بود كه از اين رهگذر، مسير تاريخ يونان را تعيين كرد. وى با ايران باب مذاكره را باز كرد تا جنگ ميان دو امپراطورى را خاتمه دهد

خشايارشا با عظمت روحى راستين جواب داد كه وى حاضر نيست، مثل اسپارتيان، با كشتن فرستادگان، مقرراتى را كه بايد همه مردمان رعايت كنند، زير پا گذارد. چون او اسپارتيان را براى چنين رفتارى سرزنش كرده است، خود مرتكب آن نمی شود.

انسان از زمانى بر دولت آزادى دست يافت كه به وجود قانون پى برد. تا جايى كه ما می دانيم، يونانيان نخستين مردمى بودند كه، در عرصه فلسفه و حكومت، قانون و آزادى را دريافتند، و اين است راز کامیابی ها و اهمیت ایشان در تاریخ.

درخت فلسفه كه ناگهان بارور شد، ريشه و ساقه ای داشت. دانش كهنه كاهنان مصرى و مغان ايرانى و پارسايان هند، علوم لاهوتى كلدانی و اشعار فلسفى هزيود با واقع پردازی بازرگانان فینيقى و يونانى آميختند و جنبش فلسفى يونيايى را به وجود آوردند.