“فایدۀ ادبیات: غلبه بر مرگ و فراموشی

تلاش برای فراگذشتن از مرگمان اساساً انسانی است. این احساس که مرگ نباید پایان همه چیز باشد، یکی از احساسات بنیادی وجودی است. ما با مقاومت در برابر مرگ در مقابل فراموشی ایستادگی می کنیم. یکی از این شکل هایی که این مقاومت می تواند به خود بگیرد، بازگشت به اعترافات پرشور کازانتزاکیس، عمل آفرینش،است. این باور باید آگاهانه یا به طور ناخودآگاه در ذهن آفرینشگر حی و حاضر باشد: من می آفرینم، من در برابر مرگ مقاومت می کنم
(ایوان کلیما، مقالۀ «ادبیات و خاطره«، ، از کتاب «روح پراگ»، صص44-45)”