Kowsar > Kowsar's Quotes

“«راه»

این روزها
صمد را درویشیان صدا می‌زنم،
علی‌اشرف را بهرنگی.

این روزها هنوز
ماهیِ سیاهِ کوچولو
دارد به راهِ دورِ دنیا فکر می‌کند.

این روزها
هر لحظه ممکن است نیازعلیِ ندارد
جایی مثلِ ضلعِ جنوبیِ میدانِ انقلاب
فال‌های خود را
رایگان در هوا رها کند،
تا مردم از ترافیکِ بی‌پایانِ پایتخت
پیاده شوند، ببینند:
ازدحامِ خاموشِ این همه آدمی
حتما دلیلِ خاصی دارد.

هر کسی باور نمی‌کند،
بایستد خودش ببیند:
ارس راه افتاده رفته
به کرمانشاه رسیده است!”
― Seyed Ali Salehi

“كدام قله، كدام اوج؟
مگر تمامي اين راه‌هاي پيچاپيچ
در آن دهان سرد مكنده
به نقطه تلاقي و پايان نمي‌رسند؟
به من چه داديد ‌اي واژه‌هاي ساده فريب؟
و اي رياضت اندام‌ها و خواهش‌ها
اگر گلي به گيسوي خود مي‌زدم
از اين تقلب، از اين تاج كاغذين
كه بر فراز سرم بو گرفته است فريبنده‌تر نبود؟
چگونه روح بيابان مرا گرفت
و سحر ماه زايمان گله دورم كرد
چگونه ناتمامي قلبم بزرگ شد
و هيچ نيمه‌اي اين نيمه را تمام نكرد؟
چگونه ايستادم و ديدم
زمين به زير دو پايم ز تكيه‌گاه تهي مي‌شود
و گرمي تن جفتم
به انتظار پوچ تنم ره نمي‌برد
كدام قله كدام اوج؟
مرا پناه دهيد‌ اي چراغ‌هاي مشوش
اي خانه‌هاي روشن شكاك
كه جامه‌هاي شسته در آغوش دودهاي معطر
بر بام‌هاي آفتابي‌تان تاب‌مي‌خورند
مرا پناه دهيد اي زنان ساده كامل
كه از وراي پوست سر انگشت‌هاي نازكتان
مسير جنبش كيف‌آور جنيني را
دنبال مي كند
و در شكاف گريبانتان هميشه هوا
به بوي شير تازه مي‌آميزد
كدام قله كدام اوج؟
مرا پناه دهيد اي اجاق‌هاي پر آتش اي نعل‌هاي خوشبختي
و اي سرود ظرف‌هاي مسين در سياهكاري مطبخ
و اي ترنم دلگير چرخ خياطي
و اي جدال روز و شب فرش‌ها و جاروها
مرا پناه دهيد اي تمام عشق‌هاي حريصي
كه ميل دردناك بقا بستر تصرف‌تان را
به آب جادو
و قطره‌هاي خون تازه مي‌آرايد
تمام روز، تمام روز
رها شده، رها شده چون لاشه‌اي بر آب
به سوي سهم‌ناك‌ترين صخره پيش مي‌رفتم
به سوي ژرف‌ترين غارهاي دريايي
و گوشت‌خوارترين ماهيان
و مهره‌هاي نازك پشتم
از حس مرگ تير كشيدند
نمي‌توانستم ديگر نمي‌توانستم
صداي پايم از انكار راه برمي‌خاست
و يأسم از صبوري روحم وسيع‌تر شده بود
و آن بهار و آن وهم سبز رنگ
كه بر دريچه گذر داشت با دلم مي‌گفت
نگاه كن
تو هي‌چگاه پيش نرفتي
تو فرو رفتي...”
― فروغ فرخزاد

“قلبی را که عشق می‌ورزد
اما رام نمی‌شود
می‌سوزد اما نرم نمی‌شود
می‌پذیری؟”
― Kahlil Gibran

“تمامِ این پاییز را
صرف گردآوری کلمه خواهم کرد
که وقتی زمستان رسید
طولانی‌ترین قصیده‌ی عاشقانه را
برایت بنویسم”
― Sherko Bekas, شێرکۆ بێکەس

“سکوتت را دوست دارم
چنان که گویی تو اینجا نیستی
چنان که گویی چشمانت پریده اند و رفته اند
چنان که گویی بوسه ای دهانت را بسته است”
― Pablo Neruda

“«عشقِ یک کارگر»

ﺑﺎﺭﻫﺎ ﺑﻪ ﺧﻮﺩﮐﺸﯽ ﻓﮑﺮ ﮐﺮﺩه‌ام
ﭼﺮﺍ ﮐﻪ ﻣﻦ ﯾﮏ ﮐﺎﺭﮔﺮ ﺳﺎﺩه‌ﺍﻡ
ﻭ ﺗﻮ ﺁﻥ ﺯﻧﯽ،
ﮐﻪ ﺩﻭﺳﺖ‌ﺩﺍﺭﺩ ﺷﻮﻫﺮﺵ ﭘﺰﺷﮏ ﺑﺎﺷﺪ.

ﺍﻣﺎ ﺑﺎﺯ ﻫﻢ ﺍﻫﻤﯿﺘﯽ نمی‌دﻫﻢ
ﻭ ﺣﺘﯽ ﻣﺤﮑﻢ‌ﺗﺮ ﺍﺯ ﻗﺒﻞ
ﺁﺟﺮﻫﺎ ﺭﺍ ﺑﺮ ﺩﯾﻮﺍﺭ ﻣﯽ‌ﭼﯿﻨﻢ.
ﺣﺘﯽ ﺯﯾﺒﺎﺗﺮ ﺍﺯ ﭘﯿﺶ ﺁﻭﺍﺯ می‌‌خوانم
ﻭﻗﺘﯽ ﮐﻪ ﻓﺮﻗﻮﻥِ ﻣﻼﺕ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺩﺳﺖ می‌گیرم.

ﺍﻣﺎ ﻭﻗﺘﯽ ﮐﻪ ﻧﻮﺭ ﺧﻮﺭﺷﯿﺪ ﺩﺭﺳﺖ ﺑﻪ ﭼﺸﻤﺎﻧﻢ می‌خورد
ﺍﻣﺎ ﻭﻗﺘﯽ ﮐﻪ ﻧﺮﺩﺑﺎﻥ‌ﻫﺎ ﺯﯾﺮ ﭘﺎﻫﺎﯾﻢ ﻣﯽﻟﺮﺯﻧﺪ
ﺍﻣﺎ ﻭﻗﺘﯽ ﮐﻪ ﺣﺘﯽ ﺗﺮﺍﺯﻫﺎ ﻫﻢ ﺍﺷﺘﺒﺎه می‌کنند،
ﻣﻦ ﺑﺎﺯ ﻫﻢ
ﺩﻗﯿﻘﺎ ﺑﻪ ﺗﻮ ﻓﮑﺮ می‌کنم...”
― Carl Sandburg

“تۆ دەزانیت
تەنانەت
گەر لەلایشم بیت،
دیسانەوە بیرت دەکەم...
ئێستا
بزانە نەبوونت،
چی لەمن دەکات...!”
― عباس معروفی

“حەق نییە ئەوەندە بیرت بکەم
بەڵام
لە کوێدا حەق ماوە ...”
― بەختیار عەلی

“بەوەدا دەزانم کورد گەورەیە، هەموو دنیا دوژمنییەتی”
― Yılmaz Güney

“کوژی ڕاستەقینە کەسێکە خەونەکانت بکوژێت، نەک ئەو کەسەی فیشەکێک دەنێت بە گیانتەوە”
― Ernesto Che Guevara

“بیری من و قیبلەنما
وەکوو یەکن....
ڕوو دەکه‌مه هه‌ر جێیه‌کی
ئه‌م جیهانه،
ڕووی میلی ئه‌و ته‌نیا
به‌رەو کوردستانە”
― (Ebdulla peşêw)عەبدوڵڵا په‌شێو

“من،
مەمکی تۆم،
لە سێوەکەی نیوتن، خۆشتر دەوێ”
― قوبادی جه‌لی زاده

“بۆچی ھیچ‌کات
ھیچ‌شتێک
ھەر ئێستا نییە!؟”
― Samuel Beckett

“«مادر»

میان دو باغ خوابیدم
خواب‌هایی سبز و سرخ دیدم
میان دو ستاره
به انتظار فرصتی نشستم
دسته‌ای از راز شب را
به یادگار چیدم
از میان دو رودخانه گذر کردم
خروش و موج همراهم شدند
سرم را بر بالین دو عاشق گذاشتم
تارهای موی سفیدم
آرام آرام
بار دیگر سیاه شدند
وآن زمان که میان دو مادر نشستم
بزرگ‌ترین عشق این سرزمین را یافتم”
― Sherko Bekas, شێرکۆ بێکەس

“من دەزانم دونیای ڕاستەقینە ، لە دەرەوەی ئەتڵەسەکان و وێنەی ناو کتێبەکان چۆنە ، بەڵام دەمەوێت تێبگەم خەڵک چۆن دونیا دەبینێت . دونیا خۆی زۆر خۆش نیە ، بەڵام ژیان لەگەڵ ئەوانەدا کە دونیایان بینیوە ... دانیشتن لەگەڵ ئەواندا دڵم ئاسوودە دەکات ... من کچێکی نەخۆشم ، بابە ..... گەر بەرامبەر خۆم دڵرەق نەبم ناتوانم بژیم ...!”
― بەختیار عەلی, کۆشکی باڵنده‌ غه‌مگینه‌کان

“کات!
گۆڕانکاری بەسەر مرۆڤەکاندا دێنێت.
بەڵام سیمایەک کە لەوانمان هەیە
وەک خۆی ڕادەگرێ..

هیچ شتێک پڕ ژانتر لەو ناکۆکیەی نێوان ئاڵوگۆڕی مرۆڤەکان و
وەک خۆمانەوەی بیرەوەرییەکان نییە...!”
― Marcel Proust

“مافی مرۆڤ،
درۆیەک بوو،
ڕۆژێ له ڕۆژان،
له دەمی هەڵوەریوی مێژوو،
دەرچوو...”
― Sherko Bekas

“ﻻﻭﮐﯽ ـــ ﻭﺭمێ ــ
ﺑﺘﺎنەﻭێ ﻭ نەﺗﺎنەﻭێ
ﮐﯿﮋﯼ ﮐﻮﺭﺩﺳﺘﺎنە .. ﻭﺭمێ
ڕەﻧﮕﻮڕﻭﻭﯼ ﻭەﮐﻮ سەﻗﺰ ﻭ
نەغەﺩە ﻭ ﺑﻮﻭﮐﺎنە ... ﻭﺭمێ
ﮔﻮڵ بە ﮐﻮﺭﺩﯼ لەﻭێ ﺩەڵێ :
ﺧﻮﺷﮑﯽ ﮐﺮﻣﺎﺷﺎنە .. ﻭﺭمێ
ﺗﺎﻣﯽ ﺋﺎﻭەکەﯼ ﻭەﮎ ﺗﺎﻣﯽ
ڕﯙﺧﺎنە ﻭ ﺳﯿﺮﻭﺍنە .. ﻭﺭمێ
ﺋﺎﺳﯚکەﯼ ﺟﯿﺎ ﻧﺎﮐﺮێتەﻭە
لە ﺋﺎﺳﻤﺎﻧﯽ ﺑﺎنە .. ﻭﺭمێ
ﺑﯚﻧﯽ ﺧﺎﮎ ﻭ هەﻭﺍکەﺷﯽ
ﻭەﮐﻮ هەﻭﺭﺍﻣﺎنە ﻭﺭمێ
ﻫﺎﮊەﯼ ﺗﺎڤگەﯼ ﻭەﮐﻮ ﺧﻮڕەﯼ
ﺋﺎﻭﯼ ﺗﺎقەﻭﺳﺎنە .. ﻭﺭمێ
خەﻭﻧﯽ جەﻻﻟﯽ مەلەﮐﺸﺎ ﻭ
ـــ ﻭشە ﺩیلەﮐﺎنە .. ﻭﺭمێ
ﺑﯚﻧﯽ هەﻭﺭﯼ ﻭەﮐﻮ ﺑﯚﻧﯽ
مەﻫﺎﺑﺎﺩ ﻭ ﻭﺍنە ﻭﺭمێ
ﺗﻮﻭڕەﺑﻮﻭﻧﯽ ﻭەﮎ ﺗﻮﻭڕەﯾﯽ
ﮔﯚﯾﮋە ﻭ بەﺭﺍﻧﺎنە .. ﻭﺭمێ
ﺧﯚﺷﺘﺮﯾﻦ بەستە ﻭ ﻣﯚﺳﯿﻘﺎﯼ
ﺗﯿﭙﯽ ﮐﺎﻣﮑﺎﺭﺍنە .. ﻭﺭمێ
ﭼﺎﻭﯼ ژێﻼ ﺣﻮسێنی یە
ﺧﻮﺷﮑﯽ مەﺭﯾﻮﺍنە .. ﻭﺭمێ
ﺧﯚﺭ کە هەڵدێ ﻫﺎﻭﺍﺭﺩەﮐﺎﺕ
ﺷﺎﺭﯼ کەﺭﯾﻢ ﺧﺎنە .. ﻭﺭمێ
سەﺭﻧﺞ ﺑﺪەﻥ ﻭەﮎ ﺯﺭێباﺭ
ﺋﺎﻭەکەﯼ ڕەﻭﺍنە .. ﻭﺭمێ
ﻫﺎﻭﯾﻨﯿﺸﯽ گەﺭمە ﺩەڵێی
کەﺭﮐﻮﻭﮎ ﻭ گەﺭﻣﯿﺎنە .. ﻭﺭمێ
ــ پێشمەﺭگە ــ ڕەﺣﯿﻤﯽ ﻗﺎﺯﯼ ﻭ
غەﻧﯽ ﺑﻠﻮﻭﺭﯾﺎنە .. ﻭﺭمێ
ﺗﺎشەبەﺭﺩﯼ .. ﻭەﮎ ﮔﺎبەﺭﺩﯼ
ﭘﺎڵ هەیبەﺕ ﺳﻮڵتانە .. ﻭﺭمێ
هەمیشە ﻣﺎڵی ﺳﻤﮑﯚیە
هەﺭ ﺷﻮﮐﺎﮐﺴﺘﺎنە .. ﻭﺭمێ
شەﻭﯼ ﻭەﮎ شەﻭﯼ ﺩﻫﯚﮎ ﻭ
قەڵا ﻭ سێتاﻗﺎنە .. ﻭﺭمێ ‌
ﺑﯿﺎنەﻭێ ﻭ نەﯾﺎنەﻭێ
ﺧﻮﺷﮑﯽ ﺑﺎﺩﯾﻨﺎنە ﻭﺭمێ
گەﺭ حەﺯ بکەﻥ ﻭ حەﺯ نەکەﻥ
ﮐﭽﯽ ﮐﻮﺭﺩﺳﺘﺎنە ... ﻭﺭمێ ...”
― Latif Halmatt

“روز به خیر...دختران قرن آینده!
روز به خیر...پسران قرن آینده!
من از شما
چندان دور نیستم

مرا به خوان رنگین خویش فرا خوانید
بی گمان
نان شمایان
طعم خون و اشک نخواهد داد”
― عه‌بدوڵا په‌شێو

“به کوردی ده‌ژیم به‌کوردی ده‌مرم
به‌کوردی دیده‌م وه‌رامی قه‌برم

به‌کوردی دیسان زیندوو دە‌بمه‌وه
له‌و دنیاش بۆکورد تێھەڵدەچمەوە”
― هەژار موکریانی

“وقتی آدم یک نفر را دوست داشته باشد بیش‌تر تنهاست. چون نمی‌تواند به هیچ کس جز به همان آدم بگوید که چه احساسی دارد. و اگر آن آدم کسی باشد که تو را به سکوت تشویق می‌کند، تنهایی تو کامل می‌شود!”
― عباس معروفی, سمفونی مردگان

“فی‌الجمله تو را یک سخن بگویم؛ این مردمان به نفاق خوش‌دل می‌شوند و به راستی غمگین. با مردمان به نفاق می‌باید زیست، تا در میان ایشان با خوشی باشی. همین که راستی آغاز کردی، به کوه و بیابان برون می‌باید رفت که میان خلق راه نیست”
― شمس تبریزی, مقالات شمس

“آلبرکامو از آن دسته افرادی است که در طول تاریخ به تمام معنا دوست داشتنی است. یکی از کسانی که به جد درباره ارزش زندگی در طول تاریخ کار کرده، آلبرکامو بوده است. کامو معتقد بود که اگر فلسفه تمام سوالات مرتبط با زندگی را پاسخ دهد، اما در مقابل این سوال مهم که "چرا نباید خودکشی کرد" جوابی نداشته باشد، رسالت خود را به انجام نرسانده است. کامو در جایی می گوید: "من ناامید نیستم، ولی از امید محروم ام." به نظر من این سخن کامو نکته بسیار ظریفی دارد. کامو می گوید امید را مانند علم قلمداد نکنید. علم در دانشگاه هست و شخصی می رود و آن را می آموزد و در مقابل دیگری این حق انتخاب را دارد که تحصیل علم را انتخاب نکند. اما گمان نکنید که امید در جایی هست و کسانی خواسته اند و برایشان حاصل شده و کسانی نخواسته و نگرفته اند. آنهایی که ناامیدند به دستشان نیامده، نه اینکه آمده باشد و رد کرده باشند. من بارها گفته ام ما نباید کسانی را که خودکشی کرده اند محکوم کنیم. خودکشی البته از لحاظ دینی گناه محسوب می شود، اما شما توجه کنید به اینکه کسی که خودکشی می کند یعنی دیگر امیدی به زندگی ندارد. نگویید باید می رفت و امید پیدا می کرد.امید پیدا شدنی نیست، خریدنی نیست”
― مصطفی ملکیان

“یک روز بر گونه‌ این مملکت یک بوسه و بالای سرش یک یادداشت می‌گذارم و می‌روم:
"آن‌چنان زیبا خوابیده‌ ای که دلم نیامد بیدارت کنم...”
― Aziz Nesin

“Nehêle kul û derd dora te bigire
Xem û jan a pûç dema te bigire
Ji xwendin û dîtin û gerê nemîne
Berî ku ax, dev û çavên te bigire…”
― Omar Khayyám

“ئازادی بکەن!

هەواڵ گەیشتووە د.فەرهاد پیرباڵ لە بەندیخانەی هەولێر باروودۆخێکی باشی نییە.
یازدەی مارسی 2018ی زاینی لەبیر ناکەم. وەکوو رۆژبەرۆژی هەموو ساڵانی رابردوو. بە بیستنی هەواڵەکە، کوتووپڕ هەستم کرد، زمانی زیندووی کوردی
پیتێک، وشەیەک، ناوێکی لێ لەبار چووە: د.فەرهاد پیرباڵ رەوانەی زیندان کرا... . تا ئەمڕۆش کە مناڵەکان و بنەماڵەی چاوەڕوانی گەڕانەوەی شاعیری خۆیانن. تکایە هاوڕێکەم، شاعیری پڕ جۆش و خرۆش و پەشێوی وشەکان ئازاد بکەن!
من هێشتا حەیرانم! ئایا دەکرێت لە هەرێمێکی ئازاد، ئازادیی بەند بکرێت؟!

تکایە بەرپرسانی کەیسەکە ئاگاداری پێگە و شکۆداریی ناوی خەڵکی کوردستان بن. هەموو ئێمە ئەندامانی بنەماڵەی هاوبەشی مرۆڤایەتین. من ناتوانم نیگەرانی بەندکراوە خەونبازەکان نەبم، تکایە خاوەن خەونەکان بەرەو لاڕێ و هەڵدێر بانگهێشت مەکەن، ئێمە چاوەڕوانی ئازادکردنی "پیرباڵ"ین.

بەندکردن و سزادان و بەش مەینەتی و زیندان شایستەی ئەم شاعیرە و هیچ کەسێکیتری ئەم ئەستێرەیە نییە. بەرپرسانی بەڕێزی هەرێمی کوردستان لە بەر شکۆ و حورمەتی ناوی "کورد" و ناوی "ئینسان" و لەبەر شکۆ و حورمەتی سەرزەمینی زامدارترین خەونەکان، ئەم خەون نووسە پڕخرۆش و پەشێوە ئازاد بکەن! بە هیوای ئازادبوونی هەموو زیندانییە خەوندارەکان لە سەرتاپای ئەم جیهانە چارەهەڵنەگرە!”
― Seyed Ali Salehi

“Mirovên geşbîn û reşbîn, her du jî ji bo civakê pêwîst in. Geşbîn balafirê didahêne; reşbîn sîwana rizgariyê.”
― George Bernard Shaw

“..بردرخت زنده بی برگی چه غم
..وای بر احوال برگ بی درخت”
― محمدرضا شفیعی کدکنی

“لە دوورەوە کوورەى هـەستت شوعلەیەکى بەتین ئەدا
بە چاوى من عاشق مەبە، کەم لە دەرگاى ئەوین ئەدا”
― Ahmad Mahmoud

“کە بەهار دێ
لێم مەپرسە بۆ ناشادی
دەیان ساڵە
چاوەڕوانم
کە نیشتمانم هەڵمژی
شنەی شەماڵی ئازادی”
― جەلال مەلەکشا