Varun Deshpande

“1920 साली अल-हुसेनी घराण्यामधल्या पुढच्या वंशजाच्या ऐवजी रघिब नशाशिबीची जेरुसलेमच्या महापौरपदी नेमणूक झाली. आता नशाशिबींचं पारडं खूप जड होऊ नये यासाठी पुढच्या वर्षी जेरुसलेमचा ‘मुफ्ती’ म्हणजे ढोबळमानानं स्थानिक मुसलमानांचा धर्मगुरू म्हणून हाज अमिन अल-हुसेनीची निवड ब्रिटिशांनी करवली.”
― Atul Kahate, Palestine-Israel

“1916 साली पहिल्या महायुद्धाच्या दरम्यान इंग्लंडला ‘अ‍ॅसिटोन’ नावाच्या रसायनाची कमतरता मोठ्या प्रमाणावर भासायला लागली. बंदुकीच्या गोळ्यांमध्ये तसंच इतर दारुगोळ्यामध्ये या रसायनाचा वापर मोठ्या प्रमाणावर होत असे. यामुळे फ्रान्समध्ये सुरू असलेली लढाई विजयात बदलायची असेल तर त्यासाठी आपल्याला किमान 30,000 टन अ‍ॅसिटोनची गरज आहे हे इंग्लंडला कळून चुकलं. तेव्हा ब्रिटिश लष्कराशी संबंधित असलेल्या विभागात काम करत असलेल्या भावी पंतप्रधान विन्स्टन चर्चिलनं ही गोष्ट एका भेटीदरम्यान वाईझमनच्या कानांवर घातली. त्यावेळी वाईझमननं तातडीनं प्रयत्न करून अ‍ॅसिटोन तयार करण्याची एक सोपी पद्धत शोधून काढली. त्यामुळे ब्रिटिश लष्करी अधिकार्‍यांच्या मनात वाईझमनविषयी अनुकूल मत तयार झालं. ही संधी आपण गमावता कामा नये असा चंग बांधलेल्या वाईझमनला यामुळे हुरूप चढला आणि या घटनेचा वापर आपण पॅलेस्टिनी भूमीत ज्यू लोकांच्या राष्ट्रनिर्मितीच्या मुद्द्यासाठी करून घेतला पाहिजे याचा त्यानं आपल्या मनाशी निश्‍चय केला.”
― Atul Kahate, Palestine-Israel

“1920 साली हर्बर्ट सॅम्युएलची नेमणूक पॅलेस्टाईनमधला ‘सिव्हिलियन हायकमिशनर’ म्हणजेच पॅलेस्टाईनमधला ब्रिटिश प्रशासक म्हणून करण्यात आली. ज्यू लोकांसाठी ही खूशखबर होती; कारण सॅम्युएल स्वत: ज्यू तर होताच; पण तो कट्टर झियोनिस्ट विचारसरणीचाही होता. त्यानं आपली या पदावरची नेमणूक म्हणजे पॅलेस्टाईनमध्ये ज्यू राष्ट्राची निर्मिती करण्यासाठीचा इशारा अशा रीतीनंच या घटनाक्रमाचा अर्थ लावला.”
― Atul Kahate, Palestine-Israel

“ब्रिटिशांनी ज्यू लोकांच्या वतीनं हाईम वाईझमन आणि अरबांच्या वतीनं सीरियाचा फैझल हा आघाडीचा नेता यांना प्रोत्साहित केलं. यातून झालेल्या समझोत्यानुसार 1919 सालच्या जानेवारी महिन्यात पॅलेस्टाईनच्या आर्थिक प्रगतीसाठी ज्यू लोक अरबांशी सहकार्य करतील असं वाईझमननं मान्य केलं. याच्या मोबदल्यात बॅल्फोरच्या पर्यायाला फैझल संमती देईल आणि पॅलेस्टाईनच्या भूमीवर ज्यू लोकांना स्थायिक होण्यामध्ये अरब लोक अडथळे आणणार नाहीत असं ठरलं.”
― Atul Kahate, Palestine-Israel