Status Updates From Yaşlılık Günlüğü

Rousseau, Bir Yalnız Gezerin Düşleri'nde şöyle der: "Felaketlerim başlar başlamaz, alınyazıma isyan etmemeyi ve bugün verdiğim kararı-yazılarımı yalnız kendim için yazmak kararım- vermeyi bilseydim, insanların tüm çabalarıyla korkunç düzenleri, üzerimde hiçbir etki bırakmazdı."

Nurer Uğurlu "Ben sabahları beşte kalkar, iki saat kendim için çalışırım. Kahvemi yudumlar, cigaramı tellendiririm. Bunu Orhan Kemal'den kaptım. O da sabahın köründe kalkar, yediye değin öykülerini, romanlarını yazardı. Sonra da çıkar onları satacak yer arardı. Gelgelelim, öğle uykularını da hiç savsaklamazdı."

Eskiden ben yaşamımı kurtaracak işlerde harala gürele didinirdim. Ama kar altındaki tohum gibi her dakika toprağın üstüne çıkacağım zamanı gözlerdim. Şimdiler bütün vaktimi, yani bütün gücümü yazı yazmaya verebiliyorum. Vakit her şeydir. Bir saatlik yazı yazmak için bile her şeyden önce bir saatlik boş zamanın olması gerekir. .....

Refik Durbaş2ın evinde ufarak bir oda varmış. Eskilerin, kirlilerin atıldığı bir yer. Onu boşaltıp kendine çalışma odası yapmış. Adına hücre demiş. Çalışırken kapıyı kilitliyormuş. Dışına da bir levha asmış: "İşi olmayan giremez. Siz istisna değilsiniz. Müdürlük." Arkadaşları geldiğinde içerden, "Hücremdeyim, çıkamam" diye bağırıyormuş.

İmzaya gelen okurlarımdan biri şunu sordu: "Günlüklerinizi nasıl yazıyorsunuz?" "O gün başımdan ne geçmişse eve geldiğimde ya da ertesi gün hemen defterime geçiriyorum. Daha sonraki günlerde unuttuğum ayrıntılar belleğimde canlanırsa onları ekliyorum. Böylece birkaç saat içinde, olup biten olayları birkaç gün içinde parça parça yazıyorum."

... bir kitabı okurken aklımın yarısı o kitapta ise yarısı da okumadığım kitaplardadır. Bu yüzden kimi zaman dört beş kitabı birden harmanladığım da olur.

Ben insanların gençliklerinde her kitaba deli dana gibi saldırmalarını isterim. Uzun bir deneyden yani yaşlılığın ele geçirilmesinden sonra istenilirse kitap orucuna geçilebilir. Belli kitaplar arasında fırdolayı gezinmek, bir okuduğunu bir daha okumak insanları bildiğini daha iyi bilmeye götürebilir.

Yarın 65 yaşım doluyor. Kime haber versem maşallahı basıyor, sonra da bir vebalı görmüşçesine yanımdan sıvışıyor. Bense yaşlılığın ne olduğunu daha anlayamadım. Fransızca öğretmenliği, kitaplık müdürlüğü, iş müfettişliği, basımevi müdürlüğü yaptığım günlerden birinde sayıyorum kendimi.

Geçen gün de yazdım artık hiçbir dostumu arayamıyorum. Ama ne yapayım, insanın bir şeyler karalayabilmesi için eve kapanmaktan başka çaresi yok. Şimdiki şu anda bir dostun yanında, bir kahvede ya da ıvır zıvır bir topluluk içinde olsaydım, elbet şu kaşmerdikoz satırları bile yazamazdım. ....

Günlüğüme yazacak bir sürü şey olduğu halde içeriye gidip kafamdan geçenleri kağıda dökmek gelmiyor içimden. Kafam kilitlenmiş. Zorlasam, yazdıklarımı yırtacağımı biliyorum. ...Kimi zaman da satırlar ard arda dökülüyor. Yazacaklarımın yarısını bile yazamıyorum.

Bundan böyle daha kısa denemeler yazmalıyım. ... Uzun bir yazıyı yeniden yazmak kolay olmuyor. Kusursuz bulduğunuz parçaları bile yeniden temize çekiyorsunuz. Gerçi bu yenilemeyi, kimi zaman bölük börçük yapıyorum ama o da içime sinmiyor.

Bu yaz Ören'de bir uzun, üç kısa deneme yazdım. Uzun deneme (Bir Zavallı Sarı At) tam 18 daktilo sayfası tuttu. Ne ki, onu elde etmek için 70 sayfa karaladım. Sonra ata ata yeni bölümler ekleye ekleye 18'de karar kıldım.

...Belli bir kilometre taşından yola çıktığım halde akıl tasıma düşenleri denetimden geçirmeden kağıda boca ediyorum. Sonra da onların arasında denememin ilk sözlerini bulup oradan ileri doğru sıçrıyorum.

Mansfield diyor ki: "Herhangi bir şey yazmak insana çok yardımcı oluyor. Denilebilir ki busize doğru yolu bulduruyor." Gerçekte bu, çokların yaptığı şeydir. Duhamel 150 sayfalık bir roman için 600-700 sayfa döktürmüşİşin sonunda yazılanların büyük bir bölüğünü yırtıp atmak varMansfield.. sanırım öyküye başlamadan önce aklından ne geçerse kağıda geçiriyorsonra da oradan kendine gerekli olan başlangıcı çekip çıkarıyor.

Boyuna kendi kendime tasa üretiyorum. En ıvır zıvır olayları bile kafamda zıplatıyorum. Onları pantolonuma sıçramış bir çamur gibi küçük bir fiskeyle silkip atamıyorum.

Diyeceğim, yaşamak bellektir. İnsanlar belleklerini yitirince ölür.

Konuşma sırası bana gelince dedim ki: "Ben konuşan adam değilim, yazan adamım. Bu ödülü de konuşmalarım için değil, yazılarım için aldım. Diyeceğim, benden burada cihanbeğendi sözler, ciğerdelen benzetmeler beklemeyin. Gerçekte ben konuşan adamları çok severim. Ama ben konuşamam. Konuşmak için ağzımı açsam elim ayağım titremeye, nabzım atmaya, yüzüm kızarmaya... başlar."

Artık tüm tanıdıklarımla arama bir uzaklık yerleştirmeliyim. Odamı, yazı masamı, kitaplarımı, Bağdat Caddesi'ndeki ağaçları, pencereden bakınca gördüğüm denizle gökyüzü parçasını da kendime çokça yaklaştırmamaya dikkat etmeliyim.

Bence bir günlükçü sık sık günlük tuttuğu üzerinde kafa yormalıdır.

Günlüklere sadece bir iki küçük dakikamızı geçiriyoruz, geçirebilirsek. Oysa geride ne saatler, ne günler, ne sevinçler, ne acılar, ne zırtapozluklar.

Elimi çabuk tutmalıyım. Yaşamımın son günlerini saptayacak bu yaşlılık günlüğünü sona erdirmeden tıkanıp kalacağımdan korkarım. Daha şimdiden hastalıklar yakamda. Uykularım delik deşik. Uykularım delik deşik.

Daha yüzümüz, gözümüz açılmadan ömür defterimiz dürülüyor. Raftan düşüyor ve trak ölüyoruz. Oysa insan yaşamının uzun olduğunu belletmişler bizlere. Bana kalırsa, dünyadan alapşap ayrılışımız biraz da bu yanlış kantarlanan bilgiden geliyor. Cahit Sıtkı 35 yaşına merdiven dayanınca yolu yarıladığını sanmıştı. Ama öteki yarıyı bitiremedi. Belki de öteki yarıda kendi yapabileceği pek bir şey olmadığını düşünmüştür.

Bir yerde, insan dostlarıyla konuşmaktan da sıkılıyor. Doğrusu ben eskiden de böyleydim. Çok lakırdılı yerlerden kaçardım. Bir iki dost (Akbal, Necatigil, Önger, Tirali) bana yeterdi.

Benim yaşamım çokluk yazarlıkla bağdaşmayan görevlerde geçmiştir. Günlerimi kağıt kalem oyununa vereceğime tam 33 yıl hiç istemediğim, sevmediğim işlerde nefes tükettim. ... o 33 yılda zamanıma söz geçirebilecek durumda olsaydım, herhalde bugünkü durumumdan çok ilerde olurdum. Hiç değilse yazılarımı Fransızca ile yazmanın üstesinden gelebilir, kapışık kapışık bir edebiyat çevresinden yakamı kurtarmış olurdum.