Status Updates From دیباچه‌ی نوین شاهنامه

فردوسی: مرگ نمی‌داند که به مرگ زنده‌ترم تا به زندگی

فردوسی: [امیدوار] این نامه را نزد کسانی می‌برم که خود را در آن می‌شناسند. به نام چنین می‌کنم؛ آری، به نام چنین کسی!ا
...
فردوسی: [تند کتاب را ورق می‌زند] آیا خود را در آن نشناختی؟
امیر: چگونه نشناسم؟ به خدا سوگند ما همه در این واژه‌ها پیداییم. با این همه من خود را انکار ‌می‌کنم تا شوکتم بر جای بماند و سرم برگردن!ا
فردوسی: به خدا سوگند آنان که در این نامه‌اند شما نیستید؛ و من دری به جای دری کوبیدم

فردوسی: چه کسی باد را دربند کرده است؟ هیچکس! پرنده اگر باشی باز پایبند دانه‌ای یا فریفته‌ی دامی، کشته به تیر کمانداری یا لقمه‌ای در دهان جگرخواری؛ باد باش و پرنده مباش! پرنده باش و آدمی مباش!ا

جوانک: یک کلمه از عشق بگو!ا
فردوسی: [در خم کوچه می‌رود] دروغ زیبایی میان این همه زشتی! [می‌غرد] دیدمش؛ زنی آرزوفروش! [می‌ماند ــ اندوهگین] آن گونه زنی، در آن گونه برزنی، نام او ایران!ا

مرد دانشمند: پاسخی روشن بده؛ تو باید یکی از اینها باشی. کدام؟

فردوسی: چرا من باید چیزی باشم؟ من چیزی هستم! تنابنده‌ای خاکی که ارزش زندگی یافته و به جان و خرد آراسته است. من پیرو خرد خویشم اگر شما پیرو سود خویشتن‌اید

فردوسی (خطاب به گور): در این ویرانسرا بنگر که برآورده‌ای! ویرانگران را نمی‌بری چون دستیاران تواند؛ دشمنی تو همه با آنان است که پشت ناخن چیزکی می‌سازند. ویرانگران خوش می‌خورند و خوش می‌خسبند و سال به صد می‌برند ــ [دوباره به گور رسیده است] و آنان که بایست چیزکی بسازند نوجوان می‌میرند

هر کس به هنر سرفراز شد، بی هنران بر خونِ وی دلیرند. چون درخت بارآور که بر آن سنگ ها می زنند و عرعر خوش می آساید.
…
و مرا با خویش پیمانی است که سگی که پای مرا گیرد پایش نگیرم که خوی سگی رها کرده ام بازِ سگان و خود را نام مردمی برگزیده ام.

فردوسی: هرگز مرگ را به گریه ای شاد نکردم. [ پیش می آید و دست همسرش را می گیرد و بیرون می کشد.] برخیز زندگی را زنده کنیم!

فردوسی: بگو این داستان ها را من نساخته ام. تنها می گویم و باز می گویم تا بدانند که روزگار با اینان آغاز نشده و با اینان نیز پایان نگیرد.

مرگ:‌ در شعر تو مردگان به پا خاسته‌اند؛ گویی که رستاخیز! دیروز دیدمشان میان زندگان می‌گشتند
فردوسی: شرمم به درد می‌آمیزد که چنین زندگان را باز میکشم. نه؛ این شماره پهلوان که من کشتم پهلوانی نکشت. و با اینهمه دستم پاک‌تر است از تو، بی‌آزرم که پنجه به خون هزار دلبند بیالودستی، و انگشت در جگر بند هزار پهلوان فرو بُردستی ...
مرگ: [افسون‌کنان] بخواب؛ تو خسته‌ای فردوسی
فردوسی: من بیدارم! بهل بدین کار گزافی که مراست

دانشمند: مگر نه که این نامه شاهان است؟
فردوسی: این شاهِ نامه‌هاست! [...] این بهترین نامه است مر یاد پیشنیانِ ترا، تا بدانی تو که هیچ می‌پندارند کئی و از کجائی و از کدام پایه‌ئی و بر چه پائی. این شاهِ نامه‌هاست که با آنان که نیاکانِ به دروغ خویش بر تو می‌شمرند نیاکان راستینِ خود بشمری، که چه بودند و چه کردند و چه برایشان گذشت و چه بر تو می‌گذرد و چونست که بدین پایگاه فروافتادند و چگونه باید برخیزند

عامل: [زیرنگاه والی] زبانتان را نمی‌فهمم. شما ایرانیان بیش از آن عربی می‌گویید که من که پدر در پدر عربم! شبها وقتی شما خوابید او بیدار است، و وقتی تصویر خود را در آینه تف می‌اندازید او تبارنامه‌ی شما را می‌نویسد. وقتی شما از خدمت به ترک و تازی نان به روغن می‌آمیزید، او محض خدمت به نیک‌ترین شما بار تنگدستی را به دوش می‌کشد. مالیات بر چه باید بست؟ بر کلمات؟ اگر او را پاداش نمی‌دهیم چرا باید غارت کنیم؟

مرد پنج: بر ستوران ما توری و تازی به نیزه شوگان می‌بازند، و گوی‌شان سرهای پارسی
مرد سه: [خشن] بر من مخوان که این سرنوشت است؛ هیچ مردمی را تیرگی سرنوشت نیست!ا

مرد: در این نامه آیا نامی از پدران من می‌بری که از فلان قبایل بودند؟ این درم بستان و نام ایشان بنویس. این درم نیز ترا تا ظلم ایشان از قلم بیاندازی که همه ظالمان عهد خود بودند
فردوسی: این نامه گورستان نیست و من سنگتراش، تا با درمی نام هر مرده بر سنگی بیاورم. من آن می‌نویسم که خواب‌زدگان را چشم بینا شود بر خویشتن‌شان در آینه

فردوسی: پدرم مُرد و از او جز خاک نماند؛ بنگر به دقیقی که نامش از لب نمی‌رود بدین هزار در سرود. مرگ او را کار افتاد و این یک را نه ــ هرچند دشنه‌ای در پشتش ــ [ناگهان چیزی در اندیشه‌اش برق می‌زند] آری، همین! [به شور آمده] دانشتم! [می‌دود به سوی همسر و فریاد می‌کند] این دقیقی بود که دشنه زد به مرگ!ا

گُردآفرید با موهای در بادش نیم‌پوشیده در سپید، سوار بر اسبی سپید، و با درفش سپید، چپ به راست پای دیواری باستانی می‌تازد. از میان انبوه زنان سیاه‌پوش قرن چهارم می‌گذرد که عکس جهت او می‌روند

فردوسی:‌ من آن استواری که باید را در شعر دقیقی نمی‌بینم؛ سخته و نسخته کنار هم‌اند، سست و درست، با این همه چیزکی درش هست. کاش به من هم یکی می‌گفت چی!ا

دارالخلافه از پوست و گوشت و استخوان و مغز قربانی پروار می‌شود. خود را فصیح می‌خواند و ما را عجم. آیا ما لالیم یا گنگ یا زبان بریده؟ خود را اُرجوزه می‌خوانند و آتش می‌زنند در دانشنامه‌های پارسی تا کس نداند آنچه دارند از ماست

بهرام بیضایی نباید می‌مرد‌.. وای.. واقعا قوانین مزخرف دنیا رو توی مرگ، نبودن، نرسیدن نمی‌فهمم‌..

به مناسبت تولدشون 😍🎂