Status Updates From Yazanların Okuma Kültürü

Tanpınar gerçekten doymak bilmez bir iştiha ile son nefesine kadar okumak ve yeni şeyler öğrenmekle meşgul bir kişidir.

Peyami Safa) ..... Vefa İdadisi'ne kaydolur fakat buradaki eğitimini tamamlayamaz ve çalışarak kendi kendisini yetiştirmek mecburiyetinde kalır. Bir eksiklik olarak gördüğü öğrenim hayatının sona ermesini yoğun bir okuma faaliyetinde bulunarak telafi etmeye çalışır. Abdullah Cevdet'in hediye olarak verdiği La Petit Larousse Illustré'den çalışarak kendi başına Fransızca öğrenir.

Peyami Safa'nın kültürel gelişmesinde, erken yaşlarda öğrendiği bu lisanın büyük bir katkısı vardır. Zira bu sayede Batı edebiyatını ve kültürünü tanıma fırsatı bulur. Dil öğrenme ve okuma faaliyetlerine devam ederken memuriyete, daha sonra da öğretmenliğe başlar. Aynı zamanda çeşitli dergi ve gazetelerde tercümelerini yayımlar.

(Peyami Safa) ..... Vefa İdadisi'ne kaydolur fakat buradaki eğitimini tamamlayamaz ve çalışarak kendi kendisini yetiştirmek mecburiyetinde kalır. Bir eksiklik olarak gördüğü öğrenim hayatının sona ermesini yoğun bir okuma faaliyetinde bulunarak telafi etmeye çalışır. Abdullah Cevdet'in hediye olarak verdiği La Petit Larıusse Illustré'den çalışarak kendi başına Fransızca öğrenir.

Yabancı dil öğrenme konusundaki yeteneği ile Türkçe dışında özellikle İngilizce yazılmış kaynakları da okuyabilen ve bu becerinin sürekliliğine özen gösteren Halikarnas Balıkçısı, bu dilde okuduğu kaynaklarla da ayrıcalıklı bir entelektüelite kazanmıştır.

Cevat Şakir "Kendimi bildim bileli; gözüm gördükçe okumayı, elim kalem tuttukça yazıp çizmeyi bırakmayacağımı bilirim. ....okumadan yazmak olacak şey değildir. 'Ben yazdım oldu' diyenler kendileri bilir. Hangi dilde yazılmış olursa olsun yeni yayımlanmış kitapları herkesten önce okumak zevkime zevk katar. ..."

.... (Cevat Şakir) Kendi ifadesiyle yazmaya aşırı tutkundu. Bu tutkuyu besleyen asıl kaynak olarak gördüğü okumayı ise erinçle yapıyordu. ...farklı tür ve içerikte ortaya konmuş eserleri aynı erinçle okuyup yine aynı özenle entelektüel yetkinliğe dönüştürmek, her şeyden önce okumanın ne olduğunu bilmeyi, okumayı yaşamın rutini içinde alışkanlığa dönüştürmeyi ve bilinçli bir okur olmayı gerektirir.

Manguel "Bir kitap onu her okuyuşumuzda farklı bir kitap haline gelir."

... tüm bilinçli okur olma ve okuduklarını yazacakları için ilhama dönüştürme çabalarına dönüştürme çabalarına karşın, yazdıklarının tamamının bir başyapıt olmadığından, okurları ve kendisi için daha doyurucu yazılar yazması gerektiğinden sıklıkla dem vurur. Söz konusu gerekliliği sağlamanın en etkili yolu okumak, daha çok okumak ve yeni esinler için okuduklarından daha çok öğrenmektir.

Cevat Şakir "Oxford yılları... Bana iki büyük yararı oldu o üniversitenin. Uygarlığın temel kaynağı olan bir nice kitabı oranın kitaplığında buldum. Bir de tarihsel olaylar arasındaki bağlantı ve ayrılığı orada öğrendim. ..."

Kolej yıllarında İngilizceden çevirdiği yazıları gazete ve dergilere gönderir ve bu yazılar kısa sürede yayımlanmaya başlar. Çeviri dahi olsa yazmanın doyumsuz hazzını tattığı Kolej yılları bu sayede Balıkçı'ya yeni bir dünyanın kapılarını açar.

Cevat Şakir ".... Okurken aldığım zevki başkalarıyla üleşmek isteği uyandı içimde. Beğendiğim yazıları Türkçeye çevirmeye başladım. ... Özetlersem, ufkumun açılmaya, dünyaya öteki ülkelerin nasıl baktığını görmeye başladığım dönemdir Robert Kolej yıllarım."

Cevat Şakir "Kestirebileceğiniz gibi, benim en çok ilgimi çeken yer Kolej'in zengin kitaplığıydı. Önceleri İngilizcemi geliştireyim diye kitaplara göz gezdirirken kısa zamanda okumak başlıca tutkum olmuştu. Verseler kitaplıktaki kitapların tümünü almak isterdim. Her gidişimde yalnızca birkaç kitap alabiliyor ve onları da ertesi güne kadar bitiriyordum. ...

Robert Koleji, zengin kütüphanesiyle Balıkçı'nın okuma alışkanlığının zenginleşmesini sağlamanın yanı sıra ... İngilizce konusunda çok daha yetkin olmasını, bu vesile ile İngilizce başta olmak üzere farklı dillerde kitap okumasının ve okuduklarını yazdıklarının ilhamına dönüştürebilmesini de sağlamıştır.

Zaman içinde özellikle farklı dillerde okuyabiliyor ve anlayabiliyor olmanın ayrıcalığını sürekli hissettiğinden dem vuran yazar (Cevat Şakir) bu ayrıcalığın aynı zamanda kendisine evrensel bir bakış açısı kazandırdığını da ifade eder.

(Cevat Şakir) ... Enginler peşindedir. Bu enginleri bulamayınca da kendini okuyup yazmaya veriyor.

Yazmaya olan bağlılığını ve yazmanın hayatında kapladığı yeri "tutku" sözcüğü ile ifade etmeyi tercih eden Halikarnas Balıkçısı'nın okumaya karşı beslediği his ve okumaktan duyduğu haz da bu duygu durumundan çok farklı değildir.

Balıkçı'nın yazılarında sıklıkla dile getirdiği gibi bir yazarın kaleme aldıklarının en büyük iki ilhamı, yaşadıkları ve okuduklarıdır. Bu iki kaynağın besleyici gücü ne kadar büyük ve sağlıklı olursa, yazarın okurlarında karşılık bulacağı anlam da o ölçüde gerçekçi ve değerli olur.