Status Updates From Скучная история (Russian Ed...

Ale ja psuję finał. Tonę, przybiegam do ciebie, proszę o pomoc, a ty mi na to; niech pan tonie, tak właśnie być powinno.

A ja siedzę ponury. Widocznie krępuję ich wszystkich, a oni krępują mnie.

I za każdym razem wychodzę z teatru większym konserwatystą, niż byłem nim, wchodząc.

(...) Aktor, od stóp do głowy spętany teatralnymi tradycjami i przesądami, usiłuje wygłaszać prosty, zwykły monolog "Być albo nie być" nie w sposób prosty, ale nie wiadomo dlaczego sycząc i drgając kurczowo całym ciałem, lub stara się za wszelką cenę przekonać mnie, że Czacki, mówiący wiele z głupcami i kochający idiotkę, sam jest człowiekiem mądrym

nadal bileterzy nakładają na mnie dwudziestokopiejkową karę za moje futro, chociaż noszenie ciepłej odzieży zimą nie stanowi nic nagannego

Potem przywoziła ze sobą całymi tuzinami fotografie aktorów i aktorek, do których po prostu modliła się; potem próbowała parokrotnie brać udział w przedstawieniach amatorskich i ostatecznie, po skończeniu pensji, oświadczyła mi, że czuje się urodzoną aktorką.

— Panie Nikołaju Stiepanowiczu, proszę mi pozwolić pomówić o teatrze!
Pokazywałem jej zegarek i oświadczałem:
— Daję ci pół godziny. Zaczynaj!

Pamiętam też, że Katia lubiła ładnie ubierać się i perfumować. W tym względzie była podobna do mnie. Ja też lubię ładne ubranie i dobre perfumy.

Nieraz zdarzało mi się widzieć, jak odbierano jej coś, niesłusznie karano lub nie zaspokajano jej ciekawości; wtedy, oprócz zwykłego wyrazu ufności, na twarzyczce jej zjawiał się smutek — i tyle. Nie umiałem ująć się za nią, a tylko — kiedym widział ów smutek — pragnąłem przytulić ją do siebie i pożałować tonem starej niani: "Moja ty sierotko najmilejsza".

Nieraz zdarzało mi się widzieć, jak odbierano jej coś, niesłusznie karano lub nie zaspokajano jej ciekawości; wtedy, oprócz zwykłego wyrazu ufności, na twarzyczce jej zjawiał się smutek — i tyle.

– A czy studenci czubią się między sobą na uniwersytecie? – pyta Kalia.
– Czubią się, kochanie.
– A czy pan każe im klęczeć?
– Każę.
Bawiło ją to, że studenci się czubią, a ja za karę każę im klęczeć, i wybuchała śmiechem. Było to łagodne, cierpliwe i dobre dziecko.

"Wszystko, co dzieje się na tym świecie, wszystko jest piękne i mądre". Była żądna wiedzy i bardzo lubiła gawędzić ze mną.

"Wszystko, co dzieje się na tym świecie, wszystko jest piękne i mądre".

Bywało, zasiądzie gdzieś w kąciku z podwiązanym policzkiem i obserwuje coś z uwagą; czy widzi wówczas, jak ja przeglądam książkę i robię notatki, czy jak krząta się po domu żona lub też jak kucharka w kuchni skrobie kartofle, albo jak figluje pies — oczy jej zawsze i niezmiennie wyrażają to samo, a mianowicie: "Wszystko, co dzieje się na tym świecie, wszystko jest piękne i mądre".

Doktorant otrzyma ode mnie nic niewarty temat, napisze pod moim kierownictwem nikomu niepotrzebną dysertację, z godnością przepowadzi nudną obronę tej dysertacji i otrzyma zbędny mu właściwie tytuł naukowy.

Mówię dużo, a on wciąż milczy. Na koniec powoli uspokajam się i oczywiście — poddaję.

Tak, tu nie sklepik! I rzecz zdumiewająca! Czemu nie chcecie być samodzielni? Czemu tak nie lubicie swobody?

Doktorant milczy i tylko policzki rumienią mu się z lekka. Na twarzy jego widnieje wyraz głębokiego szacunku dla mego sławnego nazwiska i mojej erudycji, ale po oczach jego widzę, że gardzi mym głosem, moją nędzną postacią i nerwową gestykulacją. W swym gniewie wydaję się mu prawdopodobnie dziwakiem.

Czemu zwracacie się wszyscy do mnie? Nie rozumiem! – krzyczę gniewnie. – Mam tu sklepik czy co? Nie handluję tematami! Proszę mi darować niedelikatność, ale mam tego wreszcie dosyć! Po raz tysiąc pierwszy proszę was wszystkich, żebyście dali mi spokój!

Spoczywaj w pokoju, dzielny adepcie nauki!

Sangwinik ma głos miły, soczysty, oczy rozumne i kpiące, twarz dobroduszną, nieco zmiętą przez zbyt częste nadużywanie piwa i przydługie wylegiwanie się na kanapiel prawdopodobnie mógłby mi opowiedzieć wiele ciekawego o operze, o swych awanturkach miłosnych, o kolegach, których kocha, lecz niestety o tym mówić nie wypada... A chętnie bym posłuchał...

Oczywiście — dorzucam — nawet piętnastokrotny egzamin nie przysporzy panu wiedzy, ale pomoże wyrobić charakter. Dobre i to.

Potem, gdy Jegor otwiera drzwi, kolega zapewnia mnie, że mogę się przeziębić, ja zaś udaję, że gotów jestem wyjść za nim bodaj na ulicę. I kiedy wreszcie powracam do swego gabinetu, mam nadal uśmiech na twarzy, widocznie już siłą inercji.

Po zakończeniu rzeczowej rozmowy kolega zrywa się żwawo i wskazując kapeluszem na moją pracę, zaczyna się żegnać. Znowu obmacujemy się nawzajem i chichoczemy.

nie możemy obyć się bez chichotania, jeżeli któryś z nas powie jakiś, bodaj nieudany, dowcip

Obaj śmiejemy się, chociaż nie mówimy nic śmiesznego. Usadowiwszy się, pochylamy ku sobie głowy i zaczynamy mówić półgłosem.

Przede wszystkim, usiłujemy okazać jeden drugiemu, że obaj jesteśmy niezwykle uprzejmi i widząc siebie cieszymy się ogromnie. Sadowię go w fotelu, on zaś sadowi mnie; przy tym obaj delikatnie gładzimy jeden drugiego po plecach, dotykamy guzików, a wygląda to tak, jakbyśmy obmacywali siebie nawzajem i bali się sparzyć.

Pragnę wołać gromkim głosem, że na mnie, sławnego człowieka, los wydał wyrok śmierci i że za jakieś pół roku tu, w tym audytorium, będzie gospodarzył już inny. Pragnę wykrzyknąć, że jestem zatruty; nowe myśli, jakich nie znałem dawniej, zatruły ostatnie dni mego życia (...).

Na skutek bezsenności i usilnej walki z wciąż wzrastającym osłabieniem dzieje się ze mną coś dziwnego. Podczas wykładu odczuwam nagle łzy dławiące krtań, piekące w oczach i ogarnia mnie namiętne, histeryczne pragnienie: wyciągnąć przed się ramiona i poskrażyć się głośno.

Wiara ta, być może, w zasadzie jest naiwna i nieusprawiedliwiona, lecz cóż jestem winien, że wierzę tak, a nie inaczej i że zwalczyć w sobie tej wiary nie potrafię.