Fryderyk Franciszek Adam’s Reviews > Hamlet > Status Update

[Hamlet figurą pokolenia artystów i symbolem Polaka — człowieka myślącego, tragicznie świadomego, ale sparaliżowanego.

„Hamlet myśli. Nie działa”.]

[teatr: miejsce duchowego przełomu, scena walki wewnętrznej i narodowej, rytuał oczyszczenia, przestrzeń symbolu i wizji, narzędzie przemiany zbiorowej świadomości]

[słowo ma być żywe, nie ilustracyjne. sztuczność i maniera złe]

[u wyspiańskiego dramat wieloplanowy, otwarty, dynamiczny – nie zamknięta fabuła, lecz proces wewnętrzny bohatera i zbiorowości. wizja teatru totalnego, w którym słowo, obraz, światło, ruch, muzyka – wszystko tworzy spójną kompozycję. jego inscenizacja Warszawianki w Teatrze Miejskim w Krakowie (1901) uznana za przełomową.]

[Wyspiański tworzy teatr, który stawia diagnozę moralną, konfrontuje z przeszłością (duchy, symbole, mit), wzywa do przemiany – duchowej i politycznej.]

[teatr ma być monumentalny, narodowy, wielki – nie przez rozmach inscenizacji, ale przez ciężar ideowy i duchowy.

dramat i teatr narzędziami diagnozy stanu ducha Polaków.

W Weselu pokazuje społeczeństwo sparaliżowane biernością, podzielone, pełne kompleksów. W Wyzwoleniu [Konrad] chce naród „obudzić” z letargu.]

[Wyspiański uważał, że nawet najwspanialsze pomysły dramaturgiczne, reżyserskie czy scenograficzne nie stworzą właściwej formy prawdziwego teatru. Wszystko, co zdarza się na scenie, dzieje się przede wszystkim poprzez aktora i wobec niego.]

[Żeby zaistniał teatr potrzeba dwóch elementów: aktora i widza – reszta to dodatki. Wyspiański paradoksalnie, gdyż sam był malarzem, opowiedział się za teatrem prostym, wręcz ubogim, odartym z blichtru niepotrzebnych ozdobników, pozbawionym pozy i wykonawczego udawania – przemawiającym do widza szczerością artystycznego przeżycia.]

Nie można żadnym strojem »Hamleta« zdobyć ani żadną dekoracją stylową, bo nie strojem i malowaniem, i dekoracją jest »Hamlet« do zdobycia – a l e u c z u c i e m

Hamlet jest niebezpieczny.
Bo gdyby tylko kiedy chciał do tej opinii się odwołać lub jej potrzebował – byłby to już
zamach stanu – rewolucja na korzyść praw prawego pretendenta wbrew – uzurpatorowi. Lud łatwo może zawołać: Wybierajmy króla! Hamlet królem!