Fryderyk Franciszek Adam’s Reviews > Caligula > Status Update

Pierwsi, Scypion i Cherea, jednym skokiem wpadają na niego i uderzają sztyletem w samą twarz. Śmiech Kaliguli zmienia się w jęki. Wszyscy uderzają, z pośpiechem i nieporządnie. W ostatnim jęku Kaligula śmieje się i charcząc wyje].

Jestem jeszcze żywy!

[Kurtyna]

[lustro rozbija się i w tej samej chwili, wszelkimi wejściami, wsuwają się kulisach, Kaligula się podnosi, bierze niskie krzesło w ręce i zbliża się do lustra dysząc. Obserwuje siebie, symulując skok naprzód i wobec symetrycznego ruchu uzbrojeni spiskowcy. Kaligula stawia im czoło z szalonym śmiechem.

[szczęk broni i szepty w swego odbicia w lustrze, rzuca krzesło z całą siłą, rycząc]

Kaligulo, do historii.

Szukałem jej w granicach świata, na krańcach własnego ja. Wyciągałem ręce [z krzykiem], wyciągam ręce i spotykam ciebie, ciągłe stoję naprzeciw ciebie i jestem wobec siebie pełen nienawiści. Nie obrałem odpowiedniej drogi, nie doszedłem do niczego. Dotychczas, do niczego. Moja wolność nie jest dobra. Och, jak ciężka jest ta noc.

[klęka i płacze]

Nic na tym świecie ani na tamtym nie jest na odpowiednim poziomie.

[cofa się nieco, wraca do lustra. Wydaje się spokojniejszy. Zaczyna znów mówić, ale głosem cichszym] Wszystko jest takie skomplikowane. Wszystko jest jednocześnie tak proste. Gdybym dostał księżyc, gdyby wystarczała miłość – wszystko by się zmieniło. Lecz jak zatamować to pragnienie? Jakie serce, jaki bóg miałby dla mnie głębokość jeziora?

Szczęk oręża. Oto niewinność, która przygotowuje swój triumf. Czemuż nie jestem na jej miejscu? Boję się. Jakiż niesmak: tyle okazywałem innym pogardy, a dziś czuję w duszy ten sam lęk. Ale to nic. Strach także nie trwa. Odnajdę tę wielką próżnię, w której się uspokaja serce.

KALIGULA [krąży, dziki, idzie ku zwierciadłu]
Kaligulo... Ty także, ty także jesteś winien. Trochę więcej, trochę mniej. Ale któż ośmieli się mnie skazać w tym świecie, gdzie nie ma osoby niewinnej? [z akcentem wielkiego smutku, przyciskając się do lustra] Widzisz, Helikon nie przyszedł. Nie dostanę księżyca. Lecz jakie to gorzkie: mieć rację i być zmuszonym do tego, by iść aż do ostatecznego kresu.

[Caesonia charczy. Kaligula wlecze ją na łóżko i rzuca tam. Patrzy na nią błędnym wzrokiem; głosem ochrypłym]. Ty także byłaś winna. Ale zabójstwo – to nie jest rozwiązanie.

która ciebie zgniata, Caesonio, by wykończyć ostatecznie dzieło wieczystej samotności, której pragnę.
CAESONIA [słabo się wyrywając]
Kajusie!
KALIGULA [coraz bardziej podniecony]
Nie. Bez czułości... Trzeba z nią skończyć, czas nagli. Czas nagli, droga Caesonio.