پرهام نکوطلبان’s Reviews > مرز پرگهر: درباره دکتر گل‌گلاب سراینده سرود ای ایران > Status Update

رفیعی بعداز ذکر مقدمه‌ای کوتاه درباره‌ی تاریخ موسیقی از صفویه به این‌ور، به حسین گل‌گلاب و سرود ای ایران می‌رسه. ابتدا از «سلام شاهی»‌ می‌گه که ساخته‌ی موسیو لومر فرانسوی، مدیر شعبه‌ی موزیک در دارالفنون، بود و زمان پهلوی کنار گذاشته می‌شه. بعد می‌رسه به تاریخچه‌ی انجمن‌های ادبی در ایران و معروف‌ترینشون در دوران پهلوی اول با عنوان انجمن «ایران» که افرادی چون صادق سرمد، شهریار، وحید دستگردی، پروین اعتصامی، پژمان بختیاری و شاهزاده افسر اعضاش بودن. گویا این انجمن در بحبوحه‌ی سفر رضاشاه به ترکیه مأمور این می‌شه که با راهنمایی‌های مین‌باشیان سرود ملی برای کشور درست کنن. به گفته‌ی حسینعلی ملاح، «اشعار این سرود در سه پاره‌ است که قسمت نخست و سومش کار شاهزاده افسره و قسمت دوم رو هم پارسای تویسرکانی گفته».
/۲

گویا اون‌موقع، زمان پخش سرود باید همه از پیر و جوون و زن و مرد، به‌استثنای زنی که در دو ماه پایانی بارداریشه، به نشانه‌ی احترام سر پا وایمیسادن.

خاطرات جالبی هم از تختی و صادق هدایت و... سر این «سرپا وایسادن» وجود داره. یه خاطره‌ی بامزه هم به نقل از جلال گنجی که زمان احمد شاه در آلمان درس می‌خونده در یادداشت هست که خلاصه‌ش اینه که «عموسبزی‌فروش» رو به‌جای سرود ملی جلوی امپراتور آلمان اجرا می‌کنن :))))))))
/۳

اما برسیم به ای ایران.
اولین اجرای ای ایران توسط خواننده‌ی تک‌خوان به احتمال زیاد مربوط به بنان نیست و شخصی به‌نام یحیی معتمد وزیری با نام مستعار نوذر اولین بار این سرود رو اجرا کرده (نگارنده‌ی مقاله رفته این فردو پیدا کرده و باهاش مصاحبه کرده)
رفیعی به نقل از «سرگذشت موسیقی ایران» می‌نویسه که اولین اجرای تک‌خوان دقیقاً در ۲۷ مهر ماه ۱۳۲۳ در تالار دبستان نظامی «دانشکده‌ی افسری فعلی» و در حضور جمعی از چهره‌های فعال در موسیقی ایران با صدای یحیی معتمد وزیری بوده.
(گویا گروه کر دختران هم در همین سال این سرود رو اجرا می‌کنن که از اعضاش می‌شه خاطره پروانه و افیلیا پرتو رو نام برد)
همچنین رفیعی نوشته که در مقدمه‌ی سرود از یک ملودی مذهبی از موسیقی تعزیه‌ی حر استفاده شده (نگارنده ابتدا فکر می‌کرده برای موسیقی بختیاریه)
بقیه‌ی نوشته هم تحلیل وجوه مختلف سرود ای ایرانه.
/۴