Abolfazl’s Reviews > کلیات سعدی > Status Update

گر از دوست چشمت بر احسان اوست/ تو در بند خویشی نه در بند دوست
...
اگر مرد عشقی کم خویش گیر/ وگر نه ره عافیت پیش گیر
...
تعلق حجاب است و بی حاصلی/ چو پیوندها بگسلی واصلی
...
به دریا مرو گفتمت زینهار/ وگر می روی تن به طوفان سپار

توان از کسی دل بپرداختن/ که دانی که بی او توان ساختن
.
توقع مدار ای پسر گر کسی/که بی سعی هرگز به جایی رسی
سمیلان چو بر می نگیرد قدم/ وجودیست بی منفعت چون عدم
طمع دار سود و بترس از زیان/ که بی بهره باشند فارغ زیان
سمیل=بقیه ٔ آب در تک حوض و جز آن
.
دریغ است روی از کسی تافتن/ که دیگر نشاید چون او یافتن
.
چو عشق آمد از عقل دیگر مگوی/که در دست چوگان اسیر است گوی
ترا هرچه مشغول دارد ز دوست/ اگر راست خواهی دلارامت اوست

غم جمله خور در هوای یکی / مراعات صد کن برای یکی
.......
ترا قدر اگر کس نداند چه غم / شب قدر را می ندانند هم
....
بنایی که محکم ندارد اساس / بلندش مکن ور کنی زو هراس
...
بداندیش را جاه و فرصت مده / عدو در چه و دیو در شیشه به

مپندار اگر طاعتی کرده‌ای/
که نُزلی بدین حضرت آورده‌ای/
به احسانی آسوده کردن دلی/
به از الف رکعت به هر منزلی
.........
خورنده که خیرش برآید ز دست/
به از صائم الدهر دنیا پرست/
مسلم کسی را بود روزه داشت/
که درمانده‌ای را دهد نان چاشت/
وگرنه چه لازم که سعیی بری/
ز خود بازگیری و هم خود خوری؟

یکی رفت و دینار از او صد هزار
خلف برد صاحبدلی هوشیار

نه چون ممسکان دست بر زر گرفت
چو آزادگان دست از او بر گرفت

ز درویش خالی نبودی درش
مسافر به مهمانسرای اندرش

دل خویش و بیگانه خرسند کرد
نه همچون پدر سیم و زر بند کرد

ملامت کنی گفتش ای باد دست
به یک ره پریشان مکن هر چه هست

اگر هوشمندی به معنی گرای
که معنی بماند ز صورت به جای

که را دانش و جود و تقوی نبود
به صورت درش هیچ معنی نبود

کسی خسبد آسوده در زیر گل
که خسبند از او مردم آسوده دل

غم خویش در زندگی خور که خویش
به مرده نپردازد از حرص خویش

منه در میان راز با هر کسی
که جاسوس همکاسه دیدم بسی
................
کرم کن، نه پرخاش و کین آوری
که عالم به زیر نگین آوری
چو کاری برآید به لطف و خوشی
چه حاجت به تندی و گردنکشی
نخواهی که باشد دلت دردمند
دل دردمندان برآور ز بند

غم از گردش روزگاران مدار
که بی ما بگردد بسی روزگار
.......
همی تا برآید به تدبیر کار
مدارای دشمن به از کارزار. *
اگر صلح خواهد عدو سرمپیچ
وگر جنگ جوید عنان برمپیچ
که گر وی ببند در کارزار
ترا قدر و هیبت شود یک هراز
ور او پای جنگ آورد در رکاب
نخواهد به حشر از تو داور حساب
تو هم جنگ را باش چون کینه خواست
که با کینه ور مهربانی خطاست
چو با سفله گویی به لطف و خوشی
فزون گردش کبر و گردنکشی

جهان ای پسر ملک جاوید نیست
ز دنیا وفاداری امید نیست
.......
ز دشمن شنو سیرت خود، که دوست
هر آنچ از تو آید بچشمش نکوست
.......
به نزد من آنکس نکو خواه تست
که گوید فلان خار در راه توست
به گمراه گفتن نکو می روی
جفائی تمام است و جوری قوی
هر آنگه که عیبت نگویند پیش
هنر دانی از جاهلی عیب خویش

نه هر آدمیزاد از دد به است/که دد ز آدمیزاد بد به است
به است از دد انسان صاحب خرد / نه انسان که در مردم افتد چو دد
چو انسان نداند بجز خورد و خواب / کدامش فضیلت بود بر دواب
.......
اگر بد کنی چشم نیکی مدار / که هرگز نیارد گز انگور بار
...
مَدر پرده کس به هنگام جنگ /که باشد ترا نیز در پرده ننگ