Ebi’s Reviews > آتش خاموش؛ نگاهی به اعتراضات آبان ۹۸ > Status Update

در حقیقت، هیچ کدام از این پدیده‌ها برخلاف طبقۀ متوسط جدید در غرب در رابطۀ مستقیم با تولید اقتصادی شکل نگرفته‌اند، بلکه منشأ آنها را می‌توان در رانت نفت یافت. زیرا درآمدهای نفتی همۀ تاروپود مناسبات اقتصادی - اجتماعی جامعۀ ایرانی را متأثر ساخته، و شکل‌گیری طبقات اجتماعی، تحولات آنها، مناسبات بین این طبقات و ارتباط همۀ آنها با دولت را نیز تعیین کرده است.

بنا بر نظر راغفر: «رژۀ اشرافیت در تهران و شهرهای بزرگ، خود مهم‌ترین عامل ایجاد نفرت و شورش است. آمار و ارقام نشان می‌دهد که اتفاقات رخ داده در سال جاری، واکنش مردم به افزایش قیمت بنزین نیست، بلکه واکنش آنان به سه دهه سرکوب دستمزد نیروی کار، مخارج و سیاست‌های دولت، و رها کردن یک جریان اشرافی‌گری مبتذل در جامعه است که نابرابری را در بین مردم دامن زده است»

بر این اساس منحصر کردن علل اعتراضات به افزایش قیمت بنزین یا اصرار بر توطئه خواندن روند حوادث پس از افزایش قیمت بنزین خطا است . علل و عوامل اعتراضات سال های اخیر ، به ویژه اعتراضات دی ۹۶ و آبان ۹۸، را باید در مطالبات انباشته شده در طی سالیان پیش‌تر جست‌وجو کرد.

در ادبیات جمهوری اسلامی نیز معمولا واژه «مستضعفین» به جای «تهیدستان» به کار می‌رود که از ابتدای انقلاب به جهت کسب اقبال نظر تهیدستان و همچنین مقابله با ادبیات چپ‌گراها مورد استفاده قرار گرفته است ( بیات ، ۱۳۷۹ ).

رضا امیدی، جامعه‌شناس، در مصاحبه با همکاران گزارش [...]: «در واقع، آن شکل از اعتراضات نوعی کنش اعتراضی بود. زمانی که ابزارهای گفت‌وگوی مدنی را از جامعه بگیریم و به جامعه بگوییم که حتی اگر می‌خواهد اعتراض داشته باشد، باید با کلمات مورد نظر ما اعتراض کند، چنین شکل اعتراضی هم رخ خواهد داد. وقتی عرصه را تا این حد محدود کنیم نهایت آن اعتراض خیابانی و کنش اعتراضی خواهد بود[...]»