مجید اسطیری > Recent Status Updates

در چهل روز بعد از برداشتن تومور مغزی چهار صفحه هم کتاب نخونده م. دست و دلم به برداشتن هیچ کتابی نمیره. کتاب صوتی هم گوش ندادم. هنوز خوندن برام سخته و سرعت مطالعه م پایینه ولی الحمدلله از قبل عمل خیلی بهترم. روزهای قبل عمل حتی تابلوهای خیابون ها و منوی رستوران رو هم نمیتونستم بخونم. فکر کنم تفسیر قرآن ساده ای که آقای قراعتی صوتی گفته رو گوش کنم خوبه و حوصله م میکشه. ولی دنبال یه مجموعه ای هستم که فقط از رحمت خدا بگه.

یکی از روشهایی که برای رهایی از "تله معیارهای سخت گیرانه" میتوانید به کار بگیرید، مدیریت زمان است. یک جدول زمان بندی درست کنید و در آن مشخص کنید که برای هر کار چقدر زمان باید اختصاص بدهید. نباید زمان بیشتری از آنچه را که در این جدول مشخص کردید، برای کار مورد نظرتان اختصاص دهید وقتی زمان تعیین شده به پایان رسید به هر درجه از موفقیت که در آن کار رسیده بودید، بسنده کنید.

تشخیص و تفکیک تله «معیارهای پرتوقعانه» از «تله شکست» بسیار مهم است. شکست، احساسی است که شما وقتی خود را با همکاران و همسالان مقایسه می‌کنید و حس می‌کنید که پایین تر از سطح متوسط هستید در شما به وجود می‌آید، اما تله معیارهای سخت‌گیرانه در صورتی رخ می‌دهد که شما حس می‌کنید در سطح متوسط هستید، بنابراین مدام تقلا می‌کنید که به درجات خیلی بالا و کیفیت بی‌نقص دست پیدا کنید.

آنی نفس عمیقی کشید و گفت: چه روز باشکوهی. چقدر خوب است که در چنین روزی زنده ایم! بیچاره آنهایی که هنوز به دنیا نیامده‌اند؛ چون چنین روزی را از دست دادند. البته ممکن است آنها هم در طول عمرشان روزهای خوبی داشته باشند، اما چنین روزی هرگز تکرار نمی شود. و از همه بهتر این است که ما می‌توانیم از چنین راه زیبایی به مدرسه برویم. این طور نیست؟

تله معیارهای سخت‌گیرانه:
شاید هم والدینتان سرمشق و نمادی از «معیارهای پرتوقعانه» بوده‌اند. آن‌ها حتماً کمال گرا، جایگاه محور یا موفقیت محور بوده‌اند و شما رفتار و منش آنها را یاد گرفته اید. معمولاً این منشاء خیلی مؤثر است، چون هیچکس در خانواده نمی‌داند که معیارها بسیار بالا و بلند تعیین شده اند. همه چیز به نظر عادی می‌رسد.

.
آنی گفت: «آه ماریلا، نصف لذت هر چیز انتظاری است که برایش می‌کشی. ممکن است خیلی چیزها را به دست نیاوری اما می‌توانی از انتظار کشیدن برایشان لذت ببری. خانم ریچل لیند می‌گوید که آدم خوشبخت کسی است که انتظار هیچ چیزی را نمی‌کشد؛ چون در این صورت هرگز ناامید نمی‌شود. اما به نظر من انتظار نکشیدن بدتر از ناامید شدن است.»

گفت: «ویتنامی‌های معمولی را باید تلفات جنگ دانست. البته اسباب تأسف شد ولی آدم تیرش همیشه به هدف نمی‌خورد و به هر حال در راه مقصود صحیحی مُردند.»
گفتم: «اگر مادرت هم که آن شیرینی‌ها را می‌پخت این بلا به سرش آمده بود باز هم همین را می‌گفتی؟» نکته ای سطحی و زودیاب بود و او اعتنائی به آن نکرد. گفت:«به تعبیری می‌شود گفت به خاطر دموکراسی مُردند.» گفتم: «نمی‌دانم چطور می‌شود این را به یک ویتنامی فهماند!»

خبرنگاری امریکائی پرسید: «تلفات فرانسویها چقدر بوده؟» سرهنگ بخوبی معنای سؤال را که معمولاً در این مرحله از کنفرانس مطبوعاتی مطرح میشد میدانست؛ ولی مکث کرد، چوب را افراشته نگه داشت و با لبخندی مهربان مثل تبسم معلمی محبوب، صبر کرد تا پرسش ترجمه شود و بعد گنگ و مبهم اما با بردباری به آن پاسخ داد.
.«جناب سرهنگ می فرمایند تلفات ما سنگین نبوده ولی تعداد دقیق هنوز معلوم نیست.»

آنی به تابلویی که زیر آن نوشته شده بود دعای مسیح برای کودکان اشاره کرد و گفت: داشتم خودم را جای یکی از آنها تصور می کردم؛ جای آن دختر کوچولویی که پیراهن آبی دارد و طوری آن گوشه ایستاده که انگار مثل من هیچ کس را ندارد. به نظر خیلی غمگین می آید این طور نیست؟ حدس میزنم پدر و مادر ندارد، اما خیلی دوست دارد دعا بخواند به خاطر همین خجالتزده بیرون جمعیت ایستاده تا کسی به جز مسیح او را نبیند. من احساسش را کاملاً درک میکنم.

آنی گفت «دعای قشنگی است. من این دعا را قبلاً هم شنیده بودم؛ سرپرست یتیمخانه این دعا را در کلاس روزهای یکشنبه می‌خواند، اما آن موقع به خاطر صدای گوش خراش و لحن غم‌انگیز او، اصلا به دلم نمی‌نشست. او طوری دعا می‌خواند که انگار مشغول انجام یک وظیفه‌ی اجباری است! با اینکه این دعا شعر نیست اما حالت شعر دارد، مثلاً «آه ای خداوند هستی، ای نام مقدس» مثل موسیقی است. واقعاً خوشحالم که تصمیم گرفتید این دعا را یادم بدهید ماریلا.»

موقع نوشتن فیلمنامه باید دقت کنید که شخصیت اصلی داستان «فعال» باشد؛ او باید عاملی باشد که حوادث اتفاق بیفتند نه اینکه بگذارد حوادث بر او واقع شوند. اشکالی ندارد اگر شخصیت داستانی گاهی در برابر حوادث یا وقایع عکس‌العمل نشان دهد؛ اما اگر این واکنش نشان دادن همیشه رخ دهد، شخصیت داستانی منفعل و ضعیف می‌شود و این جا است که از صفحه محو می شود: شخصیتهای فرعی جذاب تر از شخصیت اصلی جلوه گر می‌شوند و جلوه بیشتری خواهند داشت.

.
بابا لنگ دراز شما چی فکر میکنید؟ استاد انگلیسی ام به من گفت که "آخرین نوشته ات نشان میدهد تو از ابتکار و نبوغ فوق العاده ای برخورداری." او دقیقا همین را گفت. اینهایی که گفتم دقیقاً جملات خود او بود. البته با توجه به آن هجده سالی که در یتیم خانه گذارنده ام میدانم که نسبت دادن چنین جملاتی به دختری مثل من دور از ذهن به نظر میرسد. مگه نه؟

با خواندن عمیق فیلمنامه‌های فراوان، چهار مورد یا چهار خصوصیت اساسی یافتم که به نظر می رسد برای ایجاد شخصیت داستانی خوب باید آنها را در نظر داشت: ۱. شخصیتهای داستانی نیاز نمایشی شدید و مشخصی دارند؛ ۲. دیدگاه فردی و خاصی دارند؛ ۳. تجسم یک شیوۀ تفکر (نگرش) هستند؛ ٤. متحمل نوعی تغییر یا دگرگونی می شوند. این چهار عامل یا چهار خصوصیت باعث میشوند شخصیت داستانی خوبی خلق شود.

این‌جا هیچ کس نمیداند که من در یتیمخانه بزرگ شده‌ام. به سالی مک براید هم گفته ام که پدر و مادرم فوت کرده‌اند و یک آقای محترم مسن مرا برای تحصیل به دانشکده فرستاده است که البته دروغ هم نیست. نمیخواهم فکر کنید که من دختر ترسو و بزدلی هستم. من می خواهم مثل دختران دیگر باشم اما میدانم که به هر حال جایی که من در آن بزرگ شده ام و خاطرات رنج آور و دردناکش خواه ناخواه فاصله عمیقی را بین من و دختران دیگر اینجا ایجاد کرده‌است.

جودی به اتومبیلهایی که از در پرورشگاه خارج میشدند با کنجکاوی مینگریست و در عالم رؤیا آنها را تا خانه های با عظمتی که پای تپه دیده بود مشایعت میکرد و سپس به خود جرأتی داد و در عالم خیال خود را در کلاه مخملی که با پرها تزیین شده بود در یکی از اتومبیلها نشسته تصور کرد که با صدایی آرام به شوفر میگفت «برو به خانه» ولی همین که به آستانه ی در منزل رسید دیگر قوه ی تخیلش پیشتر نمیرفت چه جروشا هرگز داخل منزلی را ندیده بود.

شاید برای مدت طولانی خشم خود را فروبنشانید ولی بعد این خشم را به صورت انفجاری و ناشایست در یک جا بروز می‌دهید؛ مثلاً شاید رئیستان کار زیادی به شما بسپارد و اعتراض نکنید و خشم خود را فرو بخورید، اما ناگهان در یک جلسه کاری این خشم فوران می‌کند یا در هنگام سروکله زدن با مشتری یا زیردستان خود بسیار پرخاشگر می‌شوید. چنین رفتاری حرفه ای نیست و وجهه شما را خراب می‌کند.
از بخش «تله اطاعت»

معمولاً افرادی که درگیر «تله اطاعت» هستند، به‌خصوص کسانی که از خودگذشتگی دارند، در مشاغل خدماتی کار می‌کنند. ممکن است دکتر، پرستار، خانه‌دار ،معلم و یا به نوعی التیام دهنده باشند. طبیعی است که به مشاغل خدماتی که به مردم کمک می‌کنند گرایش داشته باشید. انقیاد چیزهای زیادی را از شما می‌گیرد اما یکی از موهبت هایش این است که شامه و حساسیت بالایی نسبت به نیاز و رنج دیگران دارید.

این آمریکا حاصل چین و هند و ایران و یونانه. این اوج تکامل دانش و فلسفه و علم و پویانه. این پایان خط ماجراجویانه. این نقطه ی جمله ی آخر توراته. این شیره ی ماهیهای شیلاته. این عصاره ی عظمت علم و خزعبلاته. این نقطه ی اوج خونه نشینی‌ست. همه جا خونه: کارخونه مسافر خونه قمارخونه مریضخونه میخونه کتابخونه قورخونه نمازخونه آرایشخونه رقاصخونه دیوونه خونه، همه ش خونه. همه‌ش دیوار. همه ش سیم خاردار. همه ش تابلوهای ورود ممنوع.

از خطبه همام:
(مومن) با بردباری دانا و در بی‌نیازی اهل میانه‌روی و در عبادت خاکسار و با تنگ‌دستی ارغاسته و در سختی شکیبا و در مسیر روزیِ حلال جویا و کوشا و برای هدایت رهجو و از طمع دوری گزین است.
کارهای نیک را در حالی به جای می‌آورد که ترسان است. شباهنگام، تمام کوشش وی شکر خدا و پگاهان تمام همتش یادِ خداست. شب را با بیم به خواب می‌رود و صبح شادمان از خواب برمی‌خیزد.

.
از شیش هفت میلیون ایرانیِ انقلاب اسلامی‌زده‌ی پناهنده به آمریکای مقیم کالیفرنیا، فقط ۲۳ نفر آمده‌بودند! که ۲ تاشون، همون ۲ تا دخترا بودند، که تا فریدون تنکابنی قصه شو که مربوط به یه مرد ایرانی بود که در آلمان یه زن آلمانی گرفته‌بود و مکان قصه اتاق خواب بود و زمانش آخر شب بود رو شنیدند، برخاستند و رفتند.

وای خدا، هزار هزار هزار روسی، تاجیکی، ازبکی، قرقیزی، آذری، ارمنی، اوکراینی، لیتوانی، وای، همه شون دکتر و مهندس، آخ، همه شون تحصیل کرده، همه شون باسواد، همه شون مث بلبل انگلیسی حرف میزنند، یکیشون هم حتی نیست که غیر از انگلیسی حرف بزنه. وای، صفای ۴ ستونه از ساعت ۹ صبح تا ساعت ۱۱، که در مسجدا، جایی که پلو نذری و خیراتی در راه خدا دادن باز میشه و همه مقیم، همه گرین کارت، همه دکتر و مهندس و متخصص و همه پی اج دی دارند.

نویسنده ‌هه گفت: «من، یعنی نویسنده‌ی آمریکایی! که هرچی می‌نویسه، تا مینویسه، هرچی باشه، مث باد با بوی باروت، مث ذره های خاک و خل، باید ببره تو گوش دخترا و پسرای جوون جهان با یه صدا بگند USA USA USA. هرچی میگی و هر کاری میکنی گفته و کارت حرف نداره. هرکی هر کاری بکنه غلطه و زشته، هر کاری و هر حرفی و هرچی تو میگی چون چون آمریکایی هستی خوبه. حالا خمینی اومده درد درونی من آمریکایی رو با گفتن ۲ تا کلمه، «شیطان بزرگ» گفته.»

.
زن مدیرکل فرهنگ و هنر شیراز زمان شاه منشی زن مدیرکل آثار باستانی تخت جمشید بود. حالا شوهر رئیسش این جا تو کالیفرنیا، یه دکون بقالی باز کرده بود، که خودش شبا و زنش صُبا پشت دخل و می‌ایستادند و یکی رو لازم داشتند که پنیرای یونانی رو بسته بسته کنه و به جای پنیرای تبریزی به مشتری‌های ایرانی قالب کنه!

عصر تو مظهر برخوردهای خطیر دو پیشنهاد متضاد خواهد بود: «دموکراتیک کردن همه چیز در مقابل کالایی کردن همه چیز». پیشنهاد مطلوب افراد و نهادهای قدرتمند و بانفوذ، کالایی کردن همه چیز است. آنها میخغواهند تو را متقاعد کنند که راه حل مشکلات جهان ما سرعت دادن و عمق بخشیدن به کالایی شدن کار، انسان، زمین، ماشین‌ها و محیط زیست است. «دموکراتیک کردن همه چیز» توصیه ای است که من در سرتاسر این کتاب به سوی آن گام برداشته‌ام.

سلطه پذیری هم نوعی از "تله اطاعت" است. شما به فرآیند انقیاد به طور غیرارادی گردن مینهید. فارغ از اینکه انتخاب دیگری دارید یا خیر، حس میکنید که چاره دیگری ندارید. در زمان کودکی به خاطر ترس از تنبیه یا جدایی از والدین، خود را تحت اطاعت قرار میدادید. احتمالاً والدینتان شما را تهدید به کتک یا بازپس گرفتن عشق میکردند. در این فرآیند اطاعت اجباری دخیل بوده است. بنابراین شما در بیشتر مواقع خشمگین هستید حتی اگر متوجهش نباشید.

نویسندگان شخصیت‌های داستانی را به روشهای مختلف خلق می‌کنند. یکبار از «والدو سالت» پرسیدم چطور شخصیت‌های داستانی را خلق می‌کند؛ و او جواب داد اول یک نیاز نمایشی ساده انتخاب می‌کند، بعد چیزهایی به آن می‌افزاید و به آن رنگ و لعاب می‌دهد تا شکلی عام بگیرد و برای هر کسی عادی باشد. از نظر والدو سالت، این اساس شخصیت داستانی اش بود و او استاد فیلمنامه‌نویسی و هنرمندی بزرگ بود. (فیلمنامه «سرپیکو» یکی از کارهای درخشان اوست.)

نویسندگی تو ایران ینی باکله رفتن تو چاهک مستراح حالا اینجا که همون هم حتی شما نیستین. راستی شما چطور بلن شدین اومدین تو این خراب شده؟ تو جهنم میرفتین بهتر از اینجا بود. خاک بر سر ما که خودمونو تو این جهنم سرد سوئد گیر دادیم. هرچند از جاهای دیگه از همه جهات سوئد سرتر و بهتره. ولی خوب صنار نمیارزه. مزخرفه. چرته. ولی خب خوبه بعضی چیزاشون. ینی همه چیشون با مقایسه با کشورای دیگه خوبه. کلاً سوئد خوبه ولی واسه ما خوب نیست.

امام صادق (ع) در نامه ای به یکی از یاران خود نوشته است: تو را به ترس از خدا سفارش می‌کنم. خدا برای کسی که از او بترسد ضامن شده است آنچه را خوش ندارد از او بگرداند، و آنچه را دوست دارد بدو رساند، و او را از جایی که گمان نمی برد روزی دهد. مبادا از کسانی باشی که بر مردم از گناهی که کرده اند می‌ترسد و از گناه خود ایمن به سر می‌برد. با فریب به بهشت خدای در نتوان شد و آنچه را نزد اوست جز به طاعت به دست نتوان آورد

تله اطاعت: خودتان را فردی می دانید که مایل به توافق و سازگاری است. حتی ممکن است اینکه انسان منعطفی هستید و میتوانید با هر نوع آدم دیگری کنار بیایید را یکی از ویژگی های خوب خود بدانید. اما برایتان سخت است تا برای تقاضاهایی که دیگران از شما دارند محدودیت ایجاد کنید و بدون محدودیت به خواسته‌های دیگران تن می دهید و وقتی دیگران خواسته‌های غیر منطقی از شما دارند بازهم پاسخ منفی به آنها نمی دهید.