Sos Sargsyan > Quotes

“Արվեստ ու գրականություն են ներխուժել հիվանդ մարդիկ, բորոտների նման վարակում են ամենը ու ամենքին, արվամոլներ, շիզոֆրենիկներ, սադիստներ, ցինիկներ... Բոլոր նրանք, որ փակի տակ էին, թաքուն էին, կյանքի կանոններից դուրս էին, հիմա տիրել են աշխարհին ու ահավոր ուժերով քաշում են տիղմի մեջ:”
― Սոս Սարգսյան, Կանչ

“Մեզանում սովորություն կա ասելու(տեսնես ո՞վ է ասել)՝ «անփոխարինելի մարդ չկա»: Սոսկալի խոսք՝ վախենալու, շատ հեռուները տանող դժբախտ հետևանքներով: Ասել է թե՝ մեկ մարդը, անձը, անհատը ոչինչ է, զրո, ըհդհանրապես ոչ մի արժեք չունի, գին չունի, ուրեմն և...
Կան մարդիկ՝ շատ են սիրում այս խոսքը, նրանք, որոնք միշտ պատրաստ են ամեն տեղ, ամեն ինչ , ամեն մեկին, ամեն գործում փոխարինելու: Մինչդեռ փոխարինողը իր երկրորդը չունի, չի՛ կարող ունենալ: Ինքը միակն է, եզակի և, ուրեմն անփոխարինելի՝ ինչպես մարդուս հայրը, մայրը, սիրած կինը, ընկերը, ի վերջո(և ի սկզբանե)՝ Հայրենիքը...”
― Սոս Սարգսյան, Կանչ

“Քսաներորդ դարում ճակատագիրը մեզ երկու անգամ հրամցնում է անկախություն, երկու դեպքում էլ պատրաստ չէինք: Երկու դեպքում էլ
զուրկ էինք քաղաքական հասուն մտքից, որ կարող էր միակ ճիշտ ուղին բռնել: Պետական, քաղաքական միտք ունենալու համար պետք է ունենալ պետական կենսագրություն: Չունեինք: Հասարակական մտքի կուլտուրա չունեինք: Չունենք:”
― Սոս Սարգսյան, Կանչ

“Թատրոն գնալը մեծ կուլտուրա է, որ կորցրինք, վախենամ՝անդարձ:”
― Սոս Սարգսյան, Կանչ

“Այո՝ ընտանիք, այո՝ հոգսեր, այո՝ ծնվել ես, ուրեմն՝ տեր ես, երեխադ չգիտե, որ արտիստ ես, եթե իմանա էլ, դա նրան չի մխիթարում, նա ունի իր երեխայական պահանջները, և դու ունես քո Հայր պարտականությունները:”
― Սոս Սարգսյան, Կանչ

“Էնտեղ հազարավոր ունեզրկված, անմեղ մարդիկ, հասարակությանը պիտանի մարդիկ, խելքի ծով մարդիկ փչանում էին, կործանվում անդարձ... Իրենց գիտելիքները, իրենց բարոյականությունը, տաղանդը իրենց հետ տանում էին էն աշխարհ... Մարդկային մի չքնաղ շերտ էր կործանվում, մարդու բարձր տեսակ... Էնտեղ ես հասկանում, որ աշխարհի հետ սոսկալի բան է կատարվել: Համամարդկային ողբերգություն...”
― Սոս Սարգսյան, Լակոտը

“Մեր աչքի առաջ պատի պես փլվում է մարդը, պարզվում է, պատը բարձրացրել ենք, բայց կիրուկռայի տեղը դատարկ է, պատը փուչ է եղել: Խախտվում են մարդկային կապերը... Ոչ մի հին ու նոր կառավարություն, ոչ մի հրատարակված օրենք ոչինչ չեն անի, նշանակություն չեն ունենա, եթե հայ մտավորականը չհամարի, որ ժողովրդին նրա հոգևոր արժեքները վերադարձնելը իր գործն է:”
― Սոս Սարգսյան, Կանչ

“Եթե աշխարհը թագավորներով է կառավարվել, մենք ինչու՞ ենք իշխաններով յոլա գնացել: Մի՞թե հազար տարվա մեջ գոնե տասն անգամ առիթ չենք ունեցել ստեղծելու մեր թագավորությունը:”
― Սոս Սարգսյան, Վարագույրից այս կողմ

“Ընկեր ունեի, հաճախ էինք զբոսնում Երևանի փողոցներով: Հիասթափված ու դժգոհ էր մեր ժողովրդից, թվարկում էր թերություննները, վատաբանում: Հրաժեշտ տալիս ինքն իրեն հաղթանակած էր զգում, ինձ՝ պարտված:
Մի օր էլ համաձայնեցի ասացի՝ ճիշտ ես, դու ճիշտ ես, համոզեցիր, բայց ի՞նչ ես պահանջում մի ազգից, որի մտավորականաը, այսինքն՝ դու, մինչև փողոցի էս ծայրը հասնելը, ծխախոտիդ մնացուկը երկու անգամ գցեցիր ոտքիդ տակ, մի օխտն անգամ էլ թքեցիր ուղիղ մայթի վրա...”
― Սոս Սարգսյան, Կանչ

“Հրեայի արյան մեջ մի անխափան սարք կա, ասեղի ծայրի չափ մի բան, որ անընդհատ հուշում է տիրոջը ՝ «ԴՈՒ ՀՐԵԱ ԵՍ»: Ու թող ապրի՝ ուր ուզում է, թող որ խոսի ինչ լեզվով ուզում է. սարքն աշխատում է: Մենք՝ հայերս, էդ սարքը չունենք: Բազմաթիվ ազգերի երակներում հոսում է հայի արյունը՝ տիրոջը նեղություն չտալով: Մեր արյունը այլևս հիշողություն չունի, կորցրել է: Մեր մասին մեզ հիշեցնողը մնացել են մեր լեզուն... ու մեր Արարատը...”
― Սոս Սարգսյան, Կանչ

“Մանկամտություն կա մեր ազգի մեջ, եթե հասունացման-անցման հասակ է, ապա շատ ձգձգվեց:”
― Սոս Սարգսյան, Կանչ

“Աստված ազատի հային ում հետ լինելու խնդրից. սրա՞նց, նրա՞նց, իշխանությա՞ն, ժողովրդի՞, մերո՞նց, ձերո՞նց... Ապուշություններ կան, որ դառնում են ողբերգություն:”
― Սոս Սարգսյան, Կանչ

“Մեր պատգամավորներին որ նայում եմ, մեղքս գալիս են, մարդիկ ողղակի չգիտեն՝ ինչ բան է պետությունը: Օրենք չգիտեն, իրավունք չգիտեն, տնտեսություն չգիտեն: Չեն զբաղվել, չգիտեն: Պետության, պետականության զգացողությունը շատ մեծ, ազնիվ զգացողություն է: Հզոր բան է քաղաքացի լինելը, ոչ թե քաղաքացի՝ Երևանում ապրող, այլ քաղաքացի: Մենք դեռ չենք հասել դրան:”
― Սոս Սարգսյան, Կանչ

“Առանց կարգապահության դեմոկրատիան այլասերման ճանապարհ է...”
― Սոս Սարգսյան, Կանչ

“Չարը միշտ շատ է եղել: Չարը չի ավելացել, կապերն են քանդվել: Չարի դնչին պիտի տաս, պիտի չհոգնես երբեք, որ չհամարձակվի գլուխ բարձացնել: Տվողը հուսահատվել է, հարվածողը՝ պակասել, չարն էլ ուրիշ լեզու չի հասկանում:”
― Սոս Սարգսյան, Կանչ

“Տարիներ առաջ Կիրովականում (այժմ՝ Վանաձոր) էի: «Լոռի» ֆուտբոլի թիմը հանդիպում էր դրսից ինչ-որ թիմի հետ: Ստադիոնում ինձանից մի քանի շարք ներքև տասը-տասերկու տարեկան երեխաներ էին նստած, չափազանց ոգևորված աղմկոտ ու բուռն հետևում էին խաղին: Սփյուռքից եկած երեխաներ էին: «Լոռին» գոլ խփեց: Սրանք տեղներից թռան, ձեռքերը թափահարելով՝ ճչացին ոգևորված: Հանկարծ տեղացի մի հաստավիզ ավանակ, որի տեսադաշտ ըստ երևույթին փակել էին, տեղից բարձացավ ու երեխաներից մեկի գլխին բռունցքով հարվածեց: Երեխան շուռ եկավ, ցավից ծամածռված դեմքով ապշահար նայեց... Երբեք չեմ մոռանում նրա զարմացած, ջրակալած աչքերը, ախր՝ ինչպե՞ս, ո՞վ, և ինչի՞ համար, իր Հայիրենիքո՞ւմ...
Մի բռի անգրագետ եզ մի երեխայի հեքիաթ ըմդմիշտ սպանեց, երևի ամենագեղեցիկ հեքիաթը...”
― Սոս Սարգսյան, Կանչ

“Մարդիկ կան, որոնց Աստված ստեղծում է սեփական ձեռքերով, խնամքով ու սիրով: Ստեղծում է կաղապարից դուրս՝ որպես ընտրյալ:”
― Սոս Սարգսյան, Կանչ

“Խուլիգանը, թերևս ամենաստոր արարածն աշխարհում, ոչ ազգություն ունի ոչ էլ դասակարգ: Ամեն խավի մեջ էլ կա, տարբեր տեսակներով, տարբեր երանգներով, պոռնիկներից սկսած մինչև բարձրաստիճանները: Փողոցային, հիմնարկային, ընտանեկան, կուսակցական , գիտական, պետական խուլիգանություն...Երասանակներ չունեցող, արգելքներ ու սկզբունքներ, պատիվ ու ազնվություն չունեցող, խորամանկ, քծնող: Ստալին, Հիտլեր, Սադամ, Մուսոլինի, Բրեժնև ու Չաուշեսկու, Թալեաթ, Ալիև՝ քսաներորդ դարի դասական քաղաքական խուլիգաններ:”
― Սոս Սարգսյան, Վարագույրից այս կողմ

“Ռաբիս... Ռաբիսություն... Քաղհան անող չկա, մոլախոտը կերել է ամեն ազնիվ բան: Ռաբիսությունը ախտոտել է հայոց ազգային երաժշտությունը, ժանգով պատել արվեստը, գրականությունը , կենցաղը, հայոց լեզուն: Երկար տևող հիվանդության պես մի բան է, որին սովորել ենք, հանդուրժում ենք, դարձրել ենք մերը: Ռաբիսությունը վարքագիծ, պահվածք, մտածելակերպ է: Ամեն տեղ բուսած շոշափուկներով կառչել է հայոց ամբողջականությանը, քաշում է ցած, ցած, ցած... Մինչև ու՞ր...”
― Սոս Սարգսյան, Վարագույրից այս կողմ

“Մարդն , առհասարակ, երկու բանից է վախենում՝ Աստծուց և օրեքներից: Աստծուն կորցրել ենք, օրենքներն էլ չեն կիրառվում, դեռ մի բան էլ՝ օրենք ստեղծողն ու պահպանողն ինքն է առաջին խաղտողը: Իսկ չէ՞ որ դաստիարակչական մեթոդներից է նաև պատիժը: Մենք կարողանո՞ւմ ենք պատժել մեր հիմնական հանցավորներին: Ո՛չ: Էլ ի՞նչ պետություն. էլ ի՞նչ իշխանություն:”
― Սոս Սարգսյան, Կանչ

“Որտեղ կռվեցին՝ չպարտվեցին... Սասուն, Զեյթուն, Վան, Մուսալեռ, Ուրֆա, Բաշ-Ապարան, Ղարաքիլիսա, Սարդարապատ... Որտեղ որոշեցին բոլորը միասին կործանվել՝ ապրեցին, որտեղ որոշեցին բոլորը միասին փրկվել՝ կործանվեցին...”
― Սոս Սարգսյան, Կանչ

“Միշտ ավելի դժվար է ինչ-որ բանի հավատալ, քան չհավատալ: Օրինակ՝ Աստծուն հավատալը շատ բարդ գործ է, իսկ չհավատալը ոչինչ չի պահանջում, չեմ հավատում և վերջ: Չեն տեսել, չգիտեն, իսկ հեռուստատեսությամբ այնպիսի բաներ են ներկայացնում, որ հոգու աշխատանք չեն պահանջում, մտորումներ չեն պահանջում, ծիծաղեցիր և վերջ: Այդպես հեշտ է ապրել:”
― Սոս Սարգսյան, Կանչ

“Բայց այն էլ ասենք, որ եթե մեր ժողովուրդը մոռանում է իր մեծերի տարելիցը շնորհավորել ու նշել, եթե թատրոն չի հաճախում, ուրեմն՝ շեղվել ենք, ուրիշ տեղ ենք գնում, ուրիշ ժողովուրդ ենք դառնում:”
― Սոս Սարգսյան, Կանչ

“Մի տեսակ դերասանություն կա՝ հեշտ է, որ մատչելի է շատերին, ու շատերն են անում: Բայց կա, երևի, արվեստում մի աստիճան, մի գիծ, մի անտեսանելի ինչ-որ սահման, որ կարողանում են անցնել միայն մեծերը: Այդ սահմանից այն կողմ արվեստի այն աշխարհն է, որտեղ տիրություն է անում նորին մեծության բնազդը՝ իր ուրույն օրենքներով կամ, ավելի ճիշտ անօրինություններով... Կաշտն ու կոպիտը այնտեղ գեղեցկանում են հանկարծ, անհեթեթը լցվում է գեղակազմ ձևեր, ճշմարիտ թվացողը՝ դառնում սուտ և աննշան, առերես գեղեցիկը՝ անճոռնի...
Բայց ի՞նչ է բնազդը տգետ ու աղքատ հոգում, խեղճ ու մոլորված մի մուրացիկ, որ տեղ չի գտնում ապրելու, արմատակալելու... ճմրթված հոգու ճմրթուկ է բնազդը, գռեհկություն է, եթե նրա հենքը չէ կյանքի իմացությունն ու ընդերքային իմաստությունը:”
― Սոս Սարգսյան, Կանչ

“Հոգևոր կյանքի համար,նախ, պետք է հող ստեղծեն: Մենք հոգու աշխատանքն ենք սպանել: Սոսկալին դա՛ է: Եթե մարդու հոգին չի աշխատում, ոչ մի հարց այտեղ չես կարող լուծել: Նա դառնում է մի կենդանի արարած, որի խնդիրը միմիայն կշտանալն է:”
― Սոս Սարգսյան

“...Այնթապցի Արմենակը պատմում է, որ տասնմեկ տարեկան հասակում հոր ու մոր հետ գնացել է էրգիր։ Գնացել գտել են իրենց տունը։— Հայրս բախեց դուռը, «տերը» դուրս եկավ՝ ի՞նչ կուզեք։
— Բան չեմ ուզում,— ասել է Արմենակի հայրը,— տիկինս է, որդիս է, կուզենք մեկ գիշեր քնել մեր տանը...
- Ձեր տա՞նը...
— Այո, կարծեմ իրավունք ունենք...
Թուրքը մտորել է մի պահ, ապա ներս թողել։ Լավ հյուրասիրել է, հարգել է, առոք-փառոք քնացրել։ Առավոտյան լույսով տեսել են՝ ողջ բակը փորփրած, շնորհքից գցած... Լարված ու սպասողական նայել է թուրքը
Արմենակի հոր աչքերին՝ սպասողական ու հարցական, դարան մտած կատվի նման հետևել է նրա հայացքի ուղղությանը... Վերջը չի դիմացել.
- Էլ մի թաքցնի գալուդ նպատակը, մի տանջի, ամեն ինչ հասկանում եմ։ Ղուրանը բերեմ, ձեռքս դնեմ վրան, երդվեմ՝ հալալ ախպոր պես կկիսենք ձեր թաքցրած գանձը, տեղն ասա, թե մարդ ես։ Կոտորվեցինք ման գալով... Հալալ ախպոր պես... (Հալալ ախպոր պես...)։
— Չէ, սխալ ես հասկացել։ Ուզում էի պարզապես, որ իմ որդին մի գիշեր քնի իր պապի տանը...
Ամիսներ են անցել։ Արմենակի պապի տանը տիրացած թարքք հասել է Հալեպ։
— Ախպեր... (ախպեր)։ Պետական կնիքով պարտավորագիր եմ բերել, ձեր ոսկու տեղն ասա... Կեսը քեզ հալալ։
— Ոսկին մեր երկիրն էր, որ խլեցիք, ոսկուց թանկ... Տեղը դու էլ գիտես, ես Էլ։ Հիմա ձեր Ղուրանը վկա՝ ի՞նչ ես աոաջարկում։
Նմանօրինակ մի պատմության էլ պատմեց արաբկիրցի Կարոն։ Այս էլ ասեմ, որ չմնա սրտումս ու՝ «սա խնդիրը փակենք»։
Արաբկիր են գնացել, պապենական տունը։ Լավ ընդունել, հյուրասիրել են մեկի փոխարեն երկու օր են պահել ու ճամփա դնելիս աղերսել է «տանտերը».
— Ախպեր (դարձյալ՝ ախպեր), քանի տարի է ապրում եմ այս տանը, հանգիստ չունեմ, գիշերները տանջվում եմ։ Քո հոր տունն է, ճիշտ է, բայց... Մի խոսքով, հալալ արա ինձ, իմ երեխեքին։
— Չէ, ես իրավունք չունեմ... Իմ հայրը այս տան աոաջ է սպանվել, այ, այստեղ, էն աշխարհից թող հալալ անի, եթե կարող է... Իսկ ես իրավունք չունեմ, ես հալալ չեմ անի...
Այսպես։ Սրանով փակենք «ախպերության» պատմությունները: Կարոյի հոր ասածը մենք էլ կրկնենք՝ ոչ, հալալ չենք անի, իրավունք չունենք...”
― Սոս Սարգսյան, Վարագույրից այս կողմ

“Օտարամոլությունը, օտարին հետևելը կործանման ուղիղ ճանապարհ է, հոնց դու քո արմատներից կտրվում ես, դա վերջն է: Աշխարհից չենք կարող կտրվել, բայց մարդը, ազգը, մի ծառ է, որ սեփական արմատն ունի, այդ արմատով է ապրում, իսկ ճյուղերով մյուս ծառերի հետ է շփվում: Այո՛, պետ է շփվես, բայց արմատը պիտի քոնը լինի, որովհետև դրա շնորհիվ կաս:”
― Սոս Սարգսյան, Կանչ

“Կմեռնեին այս հուշերը, եթե ճշմարտությունը, որ նախ և առաջ ու նախ և հետո գործ է՝ քրտինքով շաղախված, երիցս հաստատված չլիներ մեծերի հավատքով, կյանքով ու մահով: Թատրոնն էլ ռանչպարի գործ է՝ արշալույսից մինչև վերջալույս. բեմը դաշտ է, խոնավություն է սիրում՝ արցունքի մանավանդ՝ քրտինքի կաթիլներ: Առանց դրա հացը կիսատ է...”
― Սոս Սարգսյան, Կանչ

“Հասնում ենք Լաթակիա։ Հակոբ Ադամյանի տիկինը՝ Ալիսը, ընտիր ձուկ է եփել սպասում են մեզ։ Չթողեցին շունչ քաշենք, նստեցրին սեղան։ Տանտիրուհին մեղմ է երեում, բայց սեղանի մոտ իրասածի ու համառ է՝ վերցրեք, համեցեք, փորձեք, էլի վերցրեք... ու եթե չես մերժում,— այդքան գեղանի տիկնոջն ինչպես մերժես,— դեմքը գոհունակությունից պայծառանում է։ Մտածում եմ՝ ինչի՞ց է, որ մենք՝ հայերս, ամեն տուն եկողի ստիպում ենք շատ ուտի, կարծես սովից է փախել կամ էլ ով գիտի երբ է ուտելու։ Ինչի՞ց է, որ մեր զրույցը հիմնականում սեղանի շուրջն է լինում... Որ մեր հացը ընկերովի է լինում...”
― Սոս Սարգսյան, Վարագույրից այս կողմ

“Պատերազմից անմիջապես հետո երկու հարյուր հազար մարդ բերինք Սփյուռքից սոված Հայաստան, լցրինք նկուղները, գոմերը, բանտերը, սիբիրները...”
― Սոս Սարգսյան, Վարագույրից այս կողմ